Qalqovuç
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 40-b. — ziyouz.com
Qalqovuç (texnikada) — suyuqlikka (mas, suvga) botirilgan holatda kötariliş kuçi va suzuvçanlik xossasiga ega bölgan (suyuqlik sirtiga qalqib çiqadigan — nomi şundan) qurilma. Kötarmatayanç (gidrosamolyotlar, qalqma köpriklar, taşlama törlar, qarmoqlarning qalqma pökaklari); gidrometrik (oqim tezligini yoki tölqinlar sathini ölçaş uçun möljallangan; mas, mareograflar) hamda suyuqlik yölini oçiş va berkitiş uçun möljallangan (karbyuratorning Q.li kamerasi, vodoprovod tarmoği hamda sanitariya texnikasidagi Q.moslamalar) turlarga bölinadi. Q.lar, asosan, yengil materiallar (yoğoç, plastmassa, rezina va boşqalar)dan tayyorlanadi. Q. harbiy işda, maşinasozlikda, uyrözğorda, meteorologiya va boşqalar sohalarda keng işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЛҚОВУЧ (техникада) — суюқликка (мас, сувга) ботирилган ҳолатда кўтарилиш кучи ва сузувчанлик хоссасига эга бўлган (суюқлик сиртига қалқиб чиқадиган — номи шундан) қурилма. Кўтарматаянч (гидросамолётлар, қалқма кўприклар, ташлама тўрлар, қармоқларнинг қалқма пўкаклари); гидрометрик (оқим тезлигини ёки тўлқинлар сатҳини ўлчаш учун мўлжалланган; мас, мареографлар) ҳамда суюқлик йўлини очиш ва беркитиш учун мўлжалланган (карбюраторнинг Қ.ли камераси, водопровод тармоғи ҳамда санитария техникасидаги Қ.мосламалар) турларга бўлинади. Қ.лар, асосан, енгил материаллар (ёғоч, пластмасса, резина ва бошқалар)дан тайёрланади. Қ. ҳарбий ишда, машинасозликда, уйрўзғорда, метеорология ва бошқалар соҳаларда кенг ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.