Qamiş
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com
Qamiş — boşoqdoşlarga mansub köp yillik ildizpoyali ösimlik turkumi. Özbekistonda oddiy Q. (R. sottişz Tpp.) turi tarqalgan. Poyasi tik ösadi, böyi 3—5 m gaça yetadi, silliq, şoxlamaydi. Barglari navbatmanavbat joylaşgan, uzun naştarsimon, çetlari ötkir ğadirbudir. Gullari qönğirbinafşa, çoçoq rövaksimon töpgulga yiğilgan. Mevasi kulrang donça. Iyulokt. da gullab, mevalaydi. Bir töpguli rövaqda 50—100 mingta don (meva) tugadi, uruği şamol va suv orqali tarqaladi. Uruği 1415° haroratda sernam joyda unib çiqadi. Asosan, ildizpoyalaridan, ba'zan uruğidan köpayadi. Sizot suv lar sathi yaqin (2—3 m gaça) tuproqlarda, don, şoli, ğöza, beda va boşqalar orasida uçraydi. Şuningdek, botqoqlaşgan zax joylarda, hovuz, töqaylar, köl, suğoriş şoxobçalarida ösadi.
Kuraş çoralari: yer çuqur (30 sm gaça) haydaladi, yer betiga çiqqan ildizpoyalar yiğiştirib olinadi, quritiladi; yerga dalapon (10—15 kg/ga) sepiladi; suğoriş va drenajni tartibga soliş bilan sizot suvlar sathi pasaytiriladi, çopiqtalab ekinlar çuqur kultivatsiya qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАМИШ — бошоқдошларга мансуб кўп йиллик илдизпояли ўсимлик туркуми. Ўзбекистонда оддий Қ. (Р. соттишз Тпп.) тури тарқалган. Пояси тик ўсади, бўйи 3—5 м гача етади, силлиқ, шохламайди. Барглари навбатманавбат жойлашган, узун наштарсимон, четлари ўткир ғадирбудир. Гуллари қўнғирбинафша, чочоқ рўваксимон тўпгулга йиғилган. Меваси кулранг донча. Июльокт. да гуллаб, мевалайди. Бир тўпгули рўвақда 50—100 мингта дон (мева) тугади, уруғи шамол ва сув орқали тарқалади. Уруғи 1415° ҳароратда сернам жойда униб чиқади. Асосан, илдизпояларидан, баъзан уруғидан кўпаяди. Сизот сув лар сатҳи яқин (2—3 м гача) тупроқларда, дон, шоли, ғўза, беда ва бошқалар орасида учрайди. Шунингдек, ботқоқлашган зах жойларда, ҳовуз, тўқайлар, кўл, суғориш шохобчаларида ўсади.
Кураш чоралари: ер чуқур (30 см гача) ҳайдалади, ер бетига чиққан илдизпоялар йиғиштириб олинади, қуритилади; ерга далапон (10—15 кг/га) сепилади; суғориш ва дренажни тартибга солиш билан сизот сувлар сатҳи пасайтирилади, чопиқталаб экинлар чуқур культивация қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.