Qarqaralar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Qarqaralar QARQARALAR, qötonlar — laylaksimonlar turkumining oilasi. 32 uruği va 66 turi ma'lum. Qutb hududlaridan boşqa hamma joylarda tarqalgan. Özbekistonda 5 uruqqa mansub 8 turi uçraydi. Tanasi 28—140 sm, qanoti 13,5—47 sm, oğirligi 1,25— 2 kg. Böyni, oyoqlari va barmoği uzun, örta barmoq tirnoği tişçali. Tumşuği töğri, uçli. Patlari kökimtir, kulrang, qönğir, oq, köpinça xolli. Örta mintaqadagi Q. mavsumiy, tropik va subtropik mamlakatlarda ötroq yaşaydi. Suv havzasi qirğoqlaridagi çakalakzorlarda, ötloq yoki oçiq yerlarda hayot keçiradi. Boşqa quşlar bilan birga koloniya bölib, daraxt, butalar şoxiga yoki qamişdan uya yasaydi. Ikkala jins navbat bilan 2428 kun bosadi. Mayda baliq, baqalar, mollyuskalar, haşarotlar, ba'zan kemiruvçilar, quşlar va boşqalar hayvonlar bilan oziqlanadi. Joylarda baliqçilikka birmunça ziyon yetkazadi. Örta Osiyo hududida oq qöton, qök qöton, jiyron qarqara va boşqalar turlari tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАРҚАРАЛАР, қўтонлар — лайлаксимонлар туркумининг оиласи. 32 уруғи ва 66 тури маълум. Қутб ҳудудларидан бошқа ҳамма жойларда тарқалган. Ўзбекистонда 5 уруққа мансуб 8 тури учрайди. Танаси 28—140 см, қаноти 13,5—47 см, оғирлиги 1,25— 2 кг. Бўйни, оёқлари ва бармоғи узун, ўрта бармоқ тирноғи тишчали. Тумшуғи тўғри, учли. Патлари кўкимтир, кулранг, қўнғир, оқ, кўпинча холли. Ўрта минтақадаги Қ. мавсумий, тропик ва субтропик мамлакатларда ўтроқ яшайди. Сув ҳавзаси қирғоқларидаги чакалакзорларда, ўтлоқ ёки очиқ ерларда ҳаёт кечиради. Бошқа қушлар билан бирга колония бўлиб, дарахт, буталар шохига ёки қамишдан уя ясайди. Иккала жинс навбат билан 2428 кун босади. Майда балиқ, бақалар, моллюскалар, ҳашаротлар, баъзан кемирувчилар, қушлар ва бошқалар ҳайвонлар билан озиқланади. Жойларда балиқчиликка бирмунча зиён етказади. Ўрта Осиё ҳудудида оқ қўтон, қўк қўтон, жийрон қарқара ва бошқалар турлари тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.