Qarşi qamali
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79-b. — ziyouz.com
Qarşi qamali (1512 yil) — safaviylar qöşini va Bobur laşkarlari tomonidan şaharni qamal qilinişi. Safaviylar qöşiniga şoh Ismoil I, vaziri amir Najmi Soniy qömondonlik qilgan. Bobur şayboniylarga qarşi turişga ojizlik qilgaç, Ismoil I dan kömak söragan va bu qöşin (60 ming kişi) bilan yurtiga qaytgan (1512 yil sentyabrokt.). Qarşi hokimi Şayxim mirzo (Ubaydullaxonning toğasi) şaharni qattiq himoya qilgan. Bundan ğazablangan şia laşkarboşisi Najmi Soniy şahar qölga olinsa qatli om etişga qaror qiladi. Tarixçilarning yozişiça, Bobur va hatto qizilboşlilar amirlari ham şahar içida hazrat Ali avlodiga mansub sayyidlar borligini aytib Najmi Soniydan qatli om ötkazmaslikni iltimos qilişlariga qaramasdan Qarşi egallangaç, 15 ming kişi qiliçdan ötkazilgan (şoir Binoiy ham şu qirğinda halok bölgan). Movarounnahr aholisi bundan ğazablanib qizilboşlilar qöşiniga qarşi oyoqqa turgan. Ğijduvon jangida (1512 yil 12 noyab.)gi mağlubiyatdan söng qizilboşlilar qöşini Movarounnahrni tark etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАРШИ ҚАМАЛИ (1512 йил) — сафавийлар қўшини ва Бобур лашкарлари томонидан шаҳарни қамал қилиниши. Сафавийлар қўшинига шоҳ Исмоил I, вазири амир Нажми Соний қўмондонлик қилган. Бобур шайбонийларга қарши туришга ожизлик қилгач, Исмоил I дан кўмак сўраган ва бу қўшин (60 минг киши) билан юртига қайтган (1512 йил сентяброкт.). Қарши ҳокими Шайхим мирзо (Убайдуллахоннинг тоғаси) шаҳарни қаттиқ ҳимоя қилган. Бундан ғазабланган шиа лашкарбошиси Нажми Соний шаҳар қўлга олинса қатли ом этишга қарор қилади. Тарихчиларнинг ёзишича, Бобур ва ҳатто қизилбошлилар амирлари ҳам шаҳар ичида ҳазрат Али авлодига мансуб саййидлар борлигини айтиб Нажми Сонийдан қатли ом ўтказмасликни илтимос қилишларига қарамасдан Қарши эгаллангач, 15 минг киши қиличдан ўтказилган (шоир Биноий ҳам шу қирғинда ҳалок бўлган). Мовароуннаҳр аҳолиси бундан ғазабланиб қизилбошлилар қўшинига қарши оёққа турган. Ғиждувон жангида (1512 йил 12 нояб.)ги мағлубиятдан сўнг қизилбошлилар қўшини Мовароуннаҳрни тарк этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.