Qayğisiz Sardoroviç Otaboyev
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 268-b. — ziyouz.com
Otaboyev Qayğisiz Sardoroviç (1887, Zakaspiy viloyati Tajan uyezdi — 1937, Moskva) — davlat va jamoat arbobi. Turkiston ASSR Xalq komissarlari Soveti raisi (1920—22). Toşkentdagi öqituvçilar seminariyasini tugatgan. 1917 y.gaça Mari ş.da öqituvçi, bank xodimi bölib işlagan. Marv Soveti ijroiya komiteti raisi örinbosari va raisi (1917-19). 1920 y.da O. Toşkentga çaqirildi va Turkiston ASSR hukumati raisligiga tayinlandi. U şörolar davrida «bosmaçilik» nomini olgan harakat aslida Turkiston xalklarining milliy ozodlik qarakati ekanligini tuşunib yetgan va uni harbiy kuç b-n bostirişga qarşi çiq-qan. Samarqand viloyatida kizil armi-yaga qarşi kuraşayotgan Bahrombek qörboşi b-n teng asoslarda tinçlik şartnomasini imzolagani va uni qamoqqa olmaganligi sababli lavozimidan böşatildi va «qayta tarbiyalaniş» uçun Moskvaga yuborildi (1922). 1923 y. yozida BXSR Nozirlar Şörosi raisining 1-örinbosari. Örta Osiyoda milliy-hududiy çegaralaniş ötkazilgaç, Turkmaniston SSR XKSning 1-raisi (1925 y. fev.).
O. Moskvada qamoqqa olingan (1937 y. 11 iyun) va «xalq duşmani» sifatida otib taşlangan. Keyinçalik oklangan. Aşxobodda haykali örnatilgan (1967).
Ad.: Özbekistonning yangi tarixi. 2-kitob [Özbekiston sovet mustamlakaçiligi davrida], T., 2000; Özbegim, T., 1992.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОТАБОЕВ Қайғисиз Сардорович (1887, Закаспий вилояти Тажан уезди — 1937, Москва) — давлат ва жамоат арбоби. Туркистон АССР Халқ комиссарлари Совети раиси (1920—22). Тошкентдаги ўқитувчилар семинариясини тугатган. 1917 й.гача Мари ш.да ўқитувчи, банк ходими бўлиб ишлаган. Марв Совети ижроия комитети раиси ўринбосари ва раиси (1917-19). 1920 й.да О. Тошкентга чақирилди ва Туркистон АССР ҳукумати раислигига тайинланди. У шўролар даврида «босмачилик» номини олган ҳаракат аслида Туркистон халкларининг миллий озодлик қаракати эканлигини тушуниб етган ва уни ҳарбий куч б-н бостиришга қарши чиқ-қан. Самарқанд вилоятида кизил арми-яга қарши курашаётган Баҳромбек қўрбоши б-н тенг асосларда тинчлик шартномасини имзолагани ва уни қамоққа олмаганлиги сабабли лавозимидан бўшатилди ва «қайта тарбияланиш» учун Москвага юборилди (1922). 1923 й. ёзида БХСР Нозирлар Шўроси раисининг 1-ўринбосари. Ўрта Осиёда миллий-ҳудудий чегараланиш ўтказилгач, Туркманистон ССР ХКСнинг 1-раиси (1925 й. фев.).
О. Москвада қамоққа олинган (1937 й. 11 июнь) ва «халқ душмани» сифатида отиб ташланган. Кейинчалик окланган. Ашхободда ҳайкали ўрнатилган (1967).
Ад.: Ўзбекистоннинг янги тарихи. 2-китоб [Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида], Т., 2000; Ўзбегим, Т., 1992.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.