Qayrağoç
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 22-b. — ziyouz.com
Qayrağoç — qayrağoçdoşlar oilasiga mansub barg tökuvçi daraxtlar turkumi, manzarali ösimlik. Asosan, Örta Osiyo va Ozarbayjonda ösadi. 80- 120 (400-500) yil yaşaydi. Q. yorugsevar, qurğoqçilikka çidamli, sovuqqa çidamsiz. Toğlarning 1500 m gaça baland yerlarida ham uçraydi. Özbekistonda Q.ning pökak Q., pakana Q., maydabarg Q., silliq Q., bujun Q., dala Q.i, ayniqsa, sada Q. va asl Q. (gujum) yoki androsov Q.i. keng tarqalgan. Bu Q.ning böyi 10—15 m, şoxşabbasi qalin, şarsimon, barglari ketmaket joylaşgan, tuxumsimon. Martapr. oylarida gullab uruğlaydi. Gullari ikki jinsli. Uruği yonğoqça (danakça). Quyuq soya berişi va çiroyli körinişi tufayli Ğarbiy va Örta Osiyoda, Zakavkazyeda hovli, boğlarda, xiyobonlarda östiriladi. Q.ning hamma turlari örmonlar, parklar, ihota daraxtzorlari barpo etiş uçun ekiladi. Yoğoçi duradgorlikda turli buyumlar yasaşda, asbobsozlik, uskunasozlik va maşinasozlikda işlatiladi. Uruği va ildiz baçkisidan köpaytiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЙРАҒОЧ — қайрағочдошлар оиласига мансуб барг тўкувчи дарахтлар туркуми, манзарали ўсимлик. Асосан, Ўрта Осиё ва Озарбайжонда ўсади. 80- 120 (400-500) йил яшайди. Қ. ёругсевар, қурғоқчиликка чидамли, совуққа чидамсиз. Тоғларнинг 1500 м гача баланд ерларида ҳам учрайди. Ўзбекистонда Қ.нинг пўкак Қ., пакана Қ., майдабарг Қ., силлиқ Қ., бужун Қ., дала Қ.и, айниқса, сада Қ. ва асл Қ. (гужум) ёки андросов Қ.и. кенг тарқалган. Бу Қ.нинг бўйи 10—15 м, шохшаббаси қалин, шарсимон, барглари кетмакет жойлашган, тухумсимон. Мартапр. ойларида гуллаб уруғлайди. Гуллари икки жинсли. Уруғи ёнғоқча (данакча). Қуюқ соя бериши ва чиройли кўриниши туфайли Ғарбий ва Ўрта Осиёда, Закавказьеда ҳовли, боғларда, хиёбонларда ўстирилади. Қ.нинг ҳамма турлари ўрмонлар, парклар, иҳота дарахтзорлари барпо этиш учун экилади. Ёғочи дурадгорликда турли буюмлар ясашда, асбобсозлик, ускунасозлик ва машинасозликда ишлатилади. Уруғи ва илдиз бачкисидан кўпайтирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.