Qayum Ramazon
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 107–108-b. — ziyouz.com
Qayum Ramazon (taxalluslari: Qayum, Öktam, Turğunboy qori, Ramazon qori) (1900 — Toşkent — 1938.4.10) — özbek pedagogi, jurnalist, teatr tanqidçisi, tilşunos. Onasi Mastura otin Abduqodir a'lam Rajabboy qizi yordamida savodini çiqargan va Munavvarqorining yangi usul maktabi hamda madrasada, Boku ped. Institutida (1916-17) öqigan. 191821 yillarda öqituvçilar tayyorlaş kursi va boşlanğiç maktablarda öqituvçi. Fitrat bilan birga «Çiğatoy gurungi»ni taşkil qilgan va unda kotib bölib işlagan (1919). «Qizil bayroq» va «Turkiston» gaz.larida adabiy xodim (1921—23), Özbekiston MIK qoşidagi Yangi özbek alifbosi markaziy qömitasi a'zosi (1929—30), Fan komiteti huzuridagi Til va adabiyot in-tida dotsent (1934—37). Teatr tanqidçisi sifatida «Abu Muslim», «Uyğoniş», «Yalanğoç eşon», «Şayx San'on», «Farhod va Şirin», «Malikai Turandot», «Hujum», «Halima», «Kovai ohangar» spektakllariga taqriz yozgan. Özbek maktablari uçun dastlabki ona tili darsliklarini yaratgan. «Ona tili» (Fitrat va Ş. Rahimiy bilan birga, 1918), «Bilim yöllari», «Yozuv yöllari» (1919), 4 kitobdan iborat «Özbekça til saboqligi» (Munavvarqori va Ş.Zunnun bilan hamkorlikda, 1925— 26), «Yer yuzidagi tillar orasida özbek tili» (1930), «Özbek tilining imlo qoidalari» (1931), «Özbek tilining birlaşgan imlo qoidasi» (1934), «Özbek tili iş kitobi» (Ş.Şamsiy bilan hamkorlikda, 1935— 36) kitoblari muallifi. «Xalq duşmani» sifatida otib taşlangan. 1957 yilda oqlangan.
Sirojiddin Ahmedov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЮМ РАМАЗОН (тахаллуслари: Қаюм, Ўктам, Турғунбой қори, Рамазон қори) (1900 — Тошкент — 1938.4.10) — ўзбек педагоги, журналист, театр танқидчиси, тилшунос. Онаси Мастура отин Абдуқодир аълам Ражаббой қизи ёрдамида саводини чиқарган ва Мунавварқорининг янги усул мактаби ҳамда мадрасада, Боку пед. Институтида (1916-17) ўқиган. 191821 йилларда ўқитувчилар тайёрлаш курси ва бошланғич мактабларда ўқитувчи. Фитрат билан бирга «Чиғатой гурунги»ни ташкил қилган ва унда котиб бўлиб ишлаган (1919). «Қизил байроқ» ва «Туркистон» газ.ларида адабий ходим (1921—23), Ўзбекистон МИК қошидаги Янги ўзбек алифбоси марказий қўмитаси аъзоси (1929—30), Фан комитети ҳузуридаги Тил ва адабиёт ин-тида доцент (1934—37). Театр танқидчиси сифатида «Абу Муслим», «Уйғониш», «Яланғоч эшон», «Шайх Санъон», «Фарҳод ва Ширин», «Маликаи Турандот», «Ҳужум», «Ҳалима», «Коваи оҳангар» спектаклларига тақриз ёзган. Ўзбек мактаблари учун дастлабки она тили дарсликларини яратган. «Она тили» (Фитрат ва Ш. Раҳимий билан бирга, 1918), «Билим йўллари», «Ёзув йўллари» (1919), 4 китобдан иборат «Ўзбекча тил сабоқлиги» (Мунавварқори ва Ш.Зуннун билан ҳамкорликда, 1925— 26), «Ер юзидаги тиллар орасида ўзбек тили» (1930), «Ўзбек тилининг имло қоидалари» (1931), «Ўзбек тилининг бирлашган имло қоидаси» (1934), «Ўзбек тили иш китоби» (Ш.Шамсий билан ҳамкорликда, 1935— 36) китоблари муаллифи. «Халқ душмани» сифатида отиб ташланган. 1957 йилда оқланган.
Сирожиддин Аҳмедов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.