Qazi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 14-b. — ziyouz.com
Qazi — ot göştidan tayyorlanadigan oziq-ovqat mahsuloti. Q.ni tayyorlaş uçun otning töş va peşnob yoki lahm qismi göşti va yoği eni 3—4 sm, uzunligi 10—15 sm qilib tilimlanadi. Tilimlar toğoraga solinib tuz, murç va zira bilan yaxşilab aralaştiriladi (1 kg göştga 0,5 kg ot yoği, 50 g tuz, 15 g murç, 25 g zira) va 4 soatdan 24 soatgaça salqin joyda saqlanadi. Ot (mol) ning 45—50 sm uzunliqdagi içagi ağdarilib, sovuq suvda yuviladi, şilimşiq moddasi tuz bilan işqalab yokm 2% li sirkali suv bilan tozalanadi. Içakning bir uçiga çöp suqib (içak sitplib çiqib ketmasligi uçun), orqasidan pişiq ip bilan mahkam boğlab, ikkinçi uçidan tayyor tilimlar bir göşt va bir yoğ ziç qilib tiqiladi. Içak tölgaç, ikkinçi tomoni ham çöp suqib qattiq boğlanadi, ikkala uçini biriktirib, saqlaş uçun osib qöyiladi. 2—3 kundan söng Q. tayyor böladi. Q.ni 10—12 sm qalinlikda un yoki kepakka kömib, 2 yilgaça saqlaş mumkin. Q.ni pişirişda qozondagi sovuq suvga solinib 1,5—2 soat middiratib qaynatiladi. Q. qaynab çiqqandan söng, köpigi olinib, yorilib ketmasligi uçun bir neça joyiga nina uriladi. Dasturxonga parrakparrak qilib, noringa qöşib yoki yaxna tarzida murçli piyoz yoki salatlar bilan tortiladi. Q. Toşkentda köp tayyorlanadi. Q. möğullar, qozoqlar, qirğizlar, turkmanlarda ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЗИ — от гўштидан тайёрланадиган озиқ-овқат маҳсулоти. Қ.ни тайёрлаш учун отнинг тўш ва пешноб ёки лаҳм қисми гўшти ва ёғи эни 3—4 см, узунлиги 10—15 см қилиб тилимланади. Тилимлар тоғорага солиниб туз, мурч ва зира билан яхшилаб аралаштирилади (1 кг гўштга 0,5 кг от ёғи, 50 г туз, 15 г мурч, 25 г зира) ва 4 соатдан 24 соатгача салқин жойда сақланади. От (мол) нинг 45—50 см узунлиқдаги ичаги ағдарилиб, совуқ сувда ювилади, шилимшиқ моддаси туз билан ишқалаб ёкм 2% ли сиркали сув билан тозаланади. Ичакнинг бир учига чўп суқиб (ичак ситплиб чиқиб кетмаслиги учун), орқасидан пишиқ ип билан маҳкам боғлаб, иккинчи учидан тайёр тилимлар бир гўшт ва бир ёғ зич қилиб тиқилади. Ичак тўлгач, иккинчи томони ҳам чўп суқиб қаттиқ боғланади, иккала учини бириктириб, сақлаш учун осиб қўйилади. 2—3 кундан сўнг Қ. тайёр бўлади. Қ.ни 10—12 см қалинликда ун ёки кепакка кўмиб, 2 йилгача сақлаш мумкин. Қ.ни пиширишда қозондаги совуқ сувга солиниб 1,5—2 соат миддиратиб қайнатилади. Қ. қайнаб чиққандан сўнг, кўпиги олиниб, ёрилиб кетмаслиги учун бир неча жойига нина урилади. Дастурхонга парракпаррак қилиб, норинга қўшиб ёки яхна тарзида мурчли пиёз ёки салатлар билан тортилади. Қ. Тошкентда кўп тайёрланади. Қ. мўғуллар, қозоқлар, қирғизлар, туркманларда ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.