Qirğoq çiziği
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Qirğoq çiziği - okean, dengiz, köllarning yuzasi bilan quruqlik yuzasi tutaşib turgan çiziq. Suv havzasi bilan quruqlik çegarasi hisoblanadi. Suv havzalarining sathi balandligi suv qalqişi, şamol, oqim, tölqinlar va havo bosimiga boğliq ravişda özgarib turadi. Şu sababli, suvning köp yillik örtaça sathiga qarab Q.ç. şartli ravişda ötkaziladi. Daryolarda Q.ç. doimiy bölmay, tez-tez özgaradi. Qadimiy Q.ç.ni örganiş orqali sohil, umuman, suv havzasining rivojlaniş tarixi aniqlanadi va yer pösti vertikal harakatlari qanday sur'atlar bilan keçgani haqida xulosa qiliş mumkin böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИРҒОҚ ЧИЗИҒИ - океан, денгиз, кўлларнинг юзаси билан қуруқлик юзаси туташиб турган чизиқ. Сув ҳавзаси билан қуруқлик чегараси ҳисобланади. Сув ҳавзаларининг сатҳи баландлиги сув қалқиши, шамол, оқим, тўлқинлар ва ҳаво босимига боғлиқ равишда ўзгариб туради. Шу сабабли, сувнинг кўп йиллик ўртача сатҳига қараб Қ.ч. шартли равишда ўтказилади. Дарёларда Қ.ч. доимий бўлмай, тез-тез ўзгаради. Қадимий Қ.ч.ни ўрганиш орқали соҳил, умуман, сув ҳавзасининг ривожланиш тарихи аниқланади ва ер пўсти вертикал ҳаракатлари қандай суръатлар билан кечгани ҳақида хулоса қилиш мумкин бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.