Qirğovullar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 168-b. — ziyouz.com
Qirğovullar QIRĞOVULLAR, tustovuqlar — qirğovulsimonlar oilasiga mansub quşlar uruği. 2 turi ma'lum. Tanasining uz. 85 sm, oğirligi 1,7—2 kg. Modasi naridan kiçik. Nari yorqin tusda, metalldek yaltiraydi. Modasi kulrangsarğiş. Oddiy qirğovulning 30 ga yaqin kenja turi mavjud. Kavkazdan Yaponiyagaça bölgan joylarda tarqalgan. Örta Osiyoda Kaspiyning jan.-şarqiy qismidan Issiqkölgaça bölgan hududlarda uçraydi. Zarafşon bu yurtmaxonasi, şuningdek, ovçilik xöjaliklarida Q. köp. Örmon hamda ekin maydonlari atrofidagi, daryo va köl qirğoğidagi çakalakzor töqaylarda yaşaydi. Uyasini yerga yasaydi. 8—18 ta tuxum qöyib, 24— 25 kun bosadi. Uruğ, meva, kurtak, haşarot, çuvalçang va mollyuskalar bilan oziqlanadi. Göşti va pari uçun ovlanadi. Q. köpgina ovçilik xöjaliklarida köpaytiriladi. Köplab ovlangani sababli joylarda Q. soni kamayib ketgan. Biroq Q.ga şaroit yaratilsa, sonini tez tiklaş xususiyatiga ega. Yaponiyada yaşil qirğovul tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИРҒОВУЛЛАР, тустовуқлар — қирғовулсимонлар оиласига мансуб қушлар уруғи. 2 тури маълум. Танасининг уз. 85 см, оғирлиги 1,7—2 кг. Модаси наридан кичик. Нари ёрқин тусда, металлдек ялтирайди. Модаси кулрангсарғиш. Оддий қирғовулнинг 30 га яқин кенжа тури мавжуд. Кавказдан Япониягача бўлган жойларда тарқалган. Ўрта Осиёда Каспийнинг жан.-шарқий қисмидан Иссиқкўлгача бўлган ҳудудларда учрайди. Зарафшон бу юртмахонаси, шунингдек, овчилик хўжаликларида Қ. кўп. Ўрмон ҳамда экин майдонлари атрофидаги, дарё ва кўл қирғоғидаги чакалакзор тўқайларда яшайди. Уясини ерга ясайди. 8—18 та тухум қўйиб, 24— 25 кун босади. Уруғ, мева, куртак, ҳашарот, чувалчанг ва моллюскалар билан озиқланади. Гўшти ва пари учун овланади. Қ. кўпгина овчилик хўжаликларида кўпайтирилади. Кўплаб овлангани сабабли жойларда Қ. сони камайиб кетган. Бироқ Қ.га шароит яратилса, сонини тез тиклаш хусусиятига эга. Японияда яшил қирғовул тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.