Qirma temiratki
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153-b. — ziyouz.com
Qirma temiratki QIRMA TEMIRATKI, mikrosporiya — odam va hayvonlarda uçraydigan terining zamburuğ kasalliklaridan. Parazit zamburuğlar qözğatadi. Ular nafaqat teriga, balki soç, qoş, soqolmöylov, ba'zan tirnoqqa ham zarar yetkazadi. Q.t. ni qözğatuvçi zamburuğlarning ikki turi faqat odamda parazitlik qiladi va bu zamburut qözğatadigan kasallik juda yuqumli bölib, köpinça bolalarda uçraydi. Q.t. bemor bilan muloqotda bölganda uning buyumlaridan yuqadi. Zamburuglarning boşqa guri muşuk, ot va b. möynali hayvonlar terisi va möynasida parazitlik qiladi. Bunda Q.t. kasal hayvonlarni parvariş qilganda yoki ularning yungidan zararlangan buyumlardan yuqadi, unda, asosap, silliq gsri va soçlar zararlanadi. Q.t.da silliq teri yoki boşningsoçli qismi qipiqlanib turadigan puşti rang mayda doğlar bilan qoplanadi. Kasallangan joydagi soçlar sinib, kalta bölib qoladi (göyo soç olinganga öxşaydi). Bazan, yalliğlaniş, qizariş, follikulitlar paydo bölib, kasallik manzarasi yiringli trixofitiyaga öxşab ketadi. Kasallaniş öçoği talaygipa bölgan bemorlar kasalxonada davolanadi. Asosan. antibiotiklar qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИРМА ТЕМИРАТКИ, микроспория — одам ва ҳайвонларда учрайдиган терининг замбуруғ касалликларидан. Паразит замбуруғлар қўзғатади. Улар нафақат терига, балки соч, қош, соқолмўйлов, баъзан тирноққа ҳам зарар етказади. Қ.т. ни қўзғатувчи замбуруғларнинг икки тури фақат одамда паразитлик қилади ва бу замбурут қўзғатадиган касаллик жуда юқумли бўлиб, кўпинча болаларда учрайди. Қ.т. бемор билан мулоқотда бўлганда унинг буюмларидан юқади. Замбуругларнинг бошқа гури мушук, от ва б. мўйнали ҳайвонлар териси ва мўйнасида паразитлик қилади. Бунда Қ.т. касал ҳайвонларни парвариш қилганда ёки уларнинг юнгидан зарарланган буюмлардан юқади, унда, асосап, силлиқ гсри ва сочлар зарарланади. Қ.т.да силлиқ тери ёки бошнингсочли қисми қипиқланиб турадиган пушти ранг майда доғлар билан қопланади. Касалланган жойдаги сочлар синиб, калта бўлиб қолади (гўё соч олинганга ўхшайди). Баьзан, яллиғланиш, қизариш, фолликулитлар пайдо бўлиб, касаллик манзараси йирингли трихофитияга ўхшаб кетади. Касалланиш ўчоғи талайгипа бўлган беморлар касалхонада даволанади. Асосан. антибиотиклар қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.