Qirq
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 155-b. — ziyouz.com
Qirq — özbek xalqi tarkibiga kirgan yirik qabilalardan biri. Tarqoq holda Samarqand atrofida, Panjikentning jan.da, hoz. Ğallaorol, Jizzax, Zomin va Öratepa hududlarida yaşaganlar. Köpinça özbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan biri — yuzlar bilan aralaşgan holda yaşaganlar. Şuning uçun ham köpçilik manbalarda «qirq yuz» nomi bilan ham ma'lum. Qirq, yuz va ming qabilalari marqa degan umumiy nom bilan atalgan. Q.larning etnogenezi Daşti Qipçoq özbeklari bilan boğliq. Q.lar ötmişda bir qança uruğlarga bölingan. Şulardan eng yiriklari: oq-qöyli, qora-qöyli, qorasirak, qoraça, olmasa-un, çaparaşli va b. Ular 20-a.ning boşlariga qadar yarim ötroq holda yaşab, çorvaçilik b-n, bir qismi toğ yon bağrida, adirlarda yaşab lalmikor va suğorma dehqonçilik bilan şuğullangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИРҚ — ўзбек халқи таркибига кирган йирик қабилалардан бири. Тарқоқ ҳолда Самарқанд атрофида, Панжикентнинг жан.да, ҳоз. Ғаллаорол, Жиззах, Зомин ва Ўратепа ҳудудларида яшаганлар. Кўпинча ўзбек халқи таркибига кирган қабилалардан бири — юзлар билан аралашган ҳолда яшаганлар. Шунинг учун ҳам кўпчилик манбаларда «қирқ юз» номи билан ҳам маълум. Қирқ, юз ва минг қабилалари марқа деган умумий ном билан аталган. Қ.ларнинг этногенези Дашти Қипчоқ ўзбеклари билан боғлиқ. Қ.лар ўтмишда бир қанча уруғларга бўлинган. Шулардан энг йириклари: оқ-қўйли, қора-қўйли, қорасирак, қорача, олмаса-ун, чапарашли ва б. Улар 20-а.нинг бошларига қадар ярим ўтроқ ҳолда яшаб, чорвачилик б-н, бир қисми тоғ ён бағрида, адирларда яшаб лалмикор ва суғорма деҳқончилик билан шуғулланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.