Qirsiçqonlar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 155-b. — ziyouz.com
Qirsiçqonlar - kemiruvçilar turkumiga mansub sut emizuvçi hayvonlarning kenja oilasi. Ba'zi olimlar fikriça, mustaqil oila. 40 ga yaqin uruği mavjud. Şim. yarim şar materiklari va köpgina orollarida, Şim. Afrika, Hindiston, Yaponiya, Kuril, Komandor orollari, şuningdek, Meksikaning Şim. qismigaça bölgan joylarda tarqalgan. Tanasining uz. 10—12 sm, ba'zilari-niki 36 sm gaça. Dumi tanasining yarmiça. Rangi — qönğir yoki kulrang. Jağ tişlari doim ösib turadi. Köpçilik turi koloniya bölib yaşaydi. Yil böyi faol hayot keçiradi. Ösimliklarninger ustki qismlari bilan oziqlanadi. Yilda 4—6 marta 4—8 tadan bola tuğadi. Köpgina q.x. ekinlarining xavfli zararkunandasi. Tulyaremiya, leptospiroz kabi kasalliklar qözğatuvçilarining tabiiy manbai. Iirik turlari (mas, ondatra) möynasi uçun ovlanadi. Özbekistonda oddiy Q, zakas-piy qirsiçqoni, jamoatçi Q. va b. tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИРСИЧҚОНЛАР - кемирувчилар туркумига мансуб сут эмизувчи ҳайвонларнинг кенжа оиласи. Баъзи олимлар фикрича, мустақил оила. 40 га яқин уруғи мавжуд. Шим. ярим шар материклари ва кўпгина оролларида, Шим. Африка, Ҳиндистон, Япония, Курил, Командор ороллари, шунингдек, Мексиканинг Шим. қисмигача бўлган жойларда тарқалган. Танасининг уз. 10—12 см, баъзилари-ники 36 см гача. Думи танасининг ярмича. Ранги — қўнғир ёки кулранг. Жағ тишлари доим ўсиб туради. Кўпчилик тури колония бўлиб яшайди. Йил бўйи фаол ҳаёт кечиради. Ўсимликларнингер устки қисмлари билан озиқланади. Йилда 4—6 марта 4—8 тадан бола туғади. Кўпгина қ.х. экинларининг хавфли зараркунандаси. Туляремия, лептоспироз каби касалликлар қўзғатувчиларининг табиий манбаи. Иирик турлари (мас, ондатра) мўйнаси учун овланади. Ўзбекистонда оддий Қ, закас-пий қирсичқони, жамоатчи Қ. ва б. тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.