Qişloq vraçlik punkti
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178–179-b. — ziyouz.com
Qişloq vraçlik punkti (QVP) — davolaş-profilaktika muassasasi, ma'lum hududga biriktirilgan aholiga malakali tibbiy yordam körsatadi.
Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996 y. 21 may «Qişloq ijtimoiy infrastrukturasini rivojlantirişning 1996 — 2000 y.larga möljallangan Davlat dasturi töğrisida»gi 182-son qarori, Özbekiston Respublikasi Soğliqni saqlaş vazirligining 1996 y. 30 may 464-sonli buyruğiga asosan taşkil qilingan. Şunga köra, QVP 1500 va undan ortiq aholi yaşaydigan joylarda taşkil qilinadi. Hoz. kunda faoliyat körsatayotgan QVP aholi soniga qarab 4 toifaga bölinadi, undagi vraçlar hamda örta tibbiy xodimlar şunga muvofiq belgilanadi:
— aholisi 1500 — 2500 gaça I toifali;
— 2500 — 3000 gaça II toifali;
— 3000 — 5000 gaça III toifali;
— 5000 — 7000 va undan ortiq IV toifali.
QVP quyidagi vazifalarni amalga oşiradi:
biriktirilgan aholiga malakali tibbiy yordam körsatiş; aholi örtasida kasallaniş, jarohatlaniş, ölim va nogironlikning oldini oliş çora-tadbirlarini ötkaziş;
aholini sanitariya-gigiyena könikmalari böyiça bilim saviyasini oşiriş, ratsional ovqatlaniş, soğlom turmuş tarzi, jismoniy tarbiya va sport bilan şuğullanişni tarğib qiliş, zararli odatlar (çekiş, içkilikbozlik, giyohvandlik)ning oldini oliş, ularga qarşi kuraş tadbirlarini taşkil qiliş;
emlaş işlari, aholi yaşaydigan joylar, taşkilot, muassasalar, korxonalarning tozaligi, içimlik suvi ta'minotini nazorat qiliş, ularda joriy sanitariya nazorati örnatiş;
ösib kelayotgan avlodni soğlomlaştiriş, onalik va bolalikni muhofaza qiliş, oilani rejalaştiriş, bolalar orasida tuğma nuqsonlar va nasl kasalliklarini kamaytiriş;
aholiga şoşilinç tibbiy yordam körsatiş va ularni vaqti-vaqti bilan tibbiy körikdan ötkaziş, dispanser nazoratiga oliş;
sil, teri-tanosil, saraton (rak), ruhiy, içki sekretsiya bezlari kasalliklari va b.ga qarşi kuraşiş böyiça davolaş-profilaktika çora-tadbirlarini ötkaziş;
aholi örtasida kasallanişni, işçi va xizmatçilarning vaqtinça mehnatga layoqatsizlik sabablarini aniqlaş va kamaytiriş maqsadida xöjaliklar, taşkilotlar, korxona rahbarlari bilan birgalikda tadbirlar işlab çiqiş va amalga oşiriş;
aholiga körsatilayotgan tibbiy va profilaktik yordamning sifati va samaradorligini oşiriş;
kasalliklarni vaqtida aniklaş, zaruriyat bölganda tegişli davolaş-profilaktika muassasalariga yuboriş, vraçlar maslahatini taşkil qiliş;
mehnatga vaqtinça layoqatsizlik ekspertizasini ötkaziş;
xavfli yuqumli kasalliklar, zaharlanişlar kabi favqulodda hodisalar röy berganida yuqori (viloyat, tuman markaziy kasalxonalariga) davolaş muassasalariga xabar beriş;
aholi soğliğini saqlaşga qaratilgan barça reja-tadbirlarni işlab çiqiş va ötkazişda jamoa taşkilotlarini jalb etiş. QVP ga vraç rahbarlik qiladi.
Respublikada 1996 y. 307 ta QVP taşkil qilingan bölib, ularda 237 nafar vraç faoliyat körsatgan bölsa, 2004 y. ular soni 2566 tani, vraçlar soni esa 6174 tani taşkil etdi. Hoz. ularning barçasida maxsus tayyorgarlikdan ötgan umumiy amaliyot vraçlari faoliyat körsatmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИШЛОҚ ВРАЧЛИК ПУНКТИ (ҚВП) — даволаш-профилактика муассасаси, маълум ҳудудга бириктирилган аҳолига малакали тиббий ёрдам кўрсатади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996 й. 21 май «Қишлоқ ижтимоий инфраструктурасини ривожлантиришнинг 1996 — 2000 й.ларга мўлжалланган Давлат дастури тўғрисида»ги 182-сон қарори, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 1996 й. 30 май 464-сонли буйруғига асосан ташкил қилинган. Шунга кўра, ҚВП 1500 ва ундан ортиқ аҳоли яшайдиган жойларда ташкил қилинади. Ҳоз. кунда фаолият кўрсатаётган ҚВП аҳоли сонига қараб 4 тоифага бўлинади, ундаги врачлар ҳамда ўрта тиббий ходимлар шунга мувофиқ белгиланади:
— аҳолиси 1500 — 2500 гача I тоифали;
— 2500 — 3000 гача II тоифали;
— 3000 — 5000 гача III тоифали;
— 5000 — 7000 ва ундан ортиқ IV тоифали.
ҚВП қуйидаги вазифаларни амалга оширади:
бириктирилган аҳолига малакали тиббий ёрдам кўрсатиш; аҳоли ўртасида касалланиш, жароҳатланиш, ўлим ва ногиронликнинг олдини олиш чора-тадбирларини ўтказиш;
аҳолини санитария-гигиена кўникмалари бўйича билим савиясини ошириш, рационал овқатланиш, соғлом турмуш тарзи, жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишни тарғиб қилиш, зарарли одатлар (чекиш, ичкиликбозлик, гиёҳвандлик)нинг олдини олиш, уларга қарши кураш тадбирларини ташкил қилиш;
эмлаш ишлари, аҳоли яшайдиган жойлар, ташкилот, муассасалар, корхоналарнинг тозалиги, ичимлик суви таъминотини назорат қилиш, уларда жорий санитария назорати ўрнатиш;
ўсиб келаётган авлодни соғломлаштириш, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш, оилани режалаштириш, болалар орасида туғма нуқсонлар ва насл касалликларини камайтириш;
аҳолига шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш ва уларни вақти-вақти билан тиббий кўрикдан ўтказиш, диспансер назоратига олиш;
сил, тери-таносил, саратон (рак), руҳий, ички секреция безлари касалликлари ва б.га қарши курашиш бўйича даволаш-профилактика чора-тадбирларини ўтказиш;
аҳоли ўртасида касалланишни, ишчи ва хизматчиларнинг вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик сабабларини аниқлаш ва камайтириш мақсадида хўжаликлар, ташкилотлар, корхона раҳбарлари билан биргаликда тадбирлар ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;
аҳолига кўрсатилаётган тиббий ва профилактик ёрдамнинг сифати ва самарадорлигини ошириш;
касалликларни вақтида аниклаш, зарурият бўлганда тегишли даволаш-профилактика муассасаларига юбориш, врачлар маслаҳатини ташкил қилиш;
меҳнатга вақтинча лаёқатсизлик экспертизасини ўтказиш;
хавфли юқумли касалликлар, заҳарланишлар каби фавқулодда ҳодисалар рўй берганида юқори (вилоят, туман марказий касалхоналарига) даволаш муассасаларига хабар бериш;
аҳоли соғлиғини сақлашга қаратилган барча режа-тадбирларни ишлаб чиқиш ва ўтказишда жамоа ташкилотларини жалб этиш. ҚВП га врач раҳбарлик қилади.
Республикада 1996 й. 307 та ҚВП ташкил қилинган бўлиб, уларда 237 нафар врач фаолият кўрсатган бўлса, 2004 й. улар сони 2566 тани, врачлар сони эса 6174 тани ташкил этди. Ҳоз. уларнинг барчасида махсус тайёргарликдан ўтган умумий амалиёт врачлари фаолият кўрсатмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.