Qisir qoliş
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Qisir qoliş — yoş çorva mollarining jinsiy voyaga yetganda yoki katta yoşdagi urğoçi hayvonlarning tuqqandan keyin ma'lum fiziologik muddatlarda uruğlanmay qolişi. Q.q.ga çorva mollarini qoçirşi va sun'iy uruğlantiriş işlarini taşkil qiliş va ötkazişdagi kamçiliklar, sperma oliş vaqtida veterinariya-sanitariya qoidalariga rioya qilmaslik, sun'iy uruğlantiriş texnikasining notöğriligi (yaxşi işlamasligi), çorva mollarini uruğlantiriş rejasining yöqligi, hayvonlar böğoz bölgan yoki qisir qolganligini öz vaqtida tekşirmaslik, hayvonlar kuyikkan davrida ularni qoçiriş va uruğlantiriş muddatlariga e'tibor bermaslik va b., şuningdek, mustahkam ozuqa bazasining yökligi, çorva mollarini asraşda noqulay şaroit, hayvonlar jinsiy organlarining kasalliklari, tuğma anomaliyalari va b. ham sabab böladi. Yangi tuqqan sigirlar 80— 85 kundan söng qoçirilişi lozim. Uşbu muddat optimal servis davri deb qabul qilingan. Bu davrning har bir kuni (çözilişi) Q.q.ga olib keladi. Optimal muddatdagi servis davrida qoçirilganda har 100 sigirdan yil davomida 100 buzoq olinadi. Agar optimal servis davri 120 kunga çözilsa, unda qisirlik muddati 40 kunni taşkil etadi va har 100 boş sigirdan 86 ta buzoq olinadi.
Tanalarning optimal (17—18 oy) qoçiriş yoşi 1—2 oy keçiktirilganda ularning har biridan soğiladigan sut miqdori 300—600 kg ga kamaiib ketişi mumkin.
Ubaydulla Nosirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИСИР ҚОЛИШ — ёш чорва молларининг жинсий вояга етганда ёки катта ёшдаги урғочи ҳайвонларнинг туққандан кейин маълум физиологик муддатларда уруғланмай қолиши. Қ.қ.га чорва молларини қочирши ва сунъий уруғлантириш ишларини ташкил қилиш ва ўтказишдаги камчиликлар, сперма олиш вақтида ветеринария-санитария қоидаларига риоя қилмаслик, сунъий уруғлантириш техникасининг нотўғрилиги (яхши ишламаслиги), чорва молларини уруғлантириш режасининг йўқлиги, ҳайвонлар бўғоз бўлган ёки қисир қолганлигини ўз вақтида текширмаслик, ҳайвонлар куйиккан даврида уларни қочириш ва уруғлантириш муддатларига эътибор бермаслик ва б., шунингдек, мустаҳкам озуқа базасининг йўклиги, чорва молларини асрашда ноқулай шароит, ҳайвонлар жинсий органларининг касалликлари, туғма аномалиялари ва б. ҳам сабаб бўлади. Янги туққан сигирлар 80— 85 кундан сўнг қочирилиши лозим. Ушбу муддат оптимал сервис даври деб қабул қилинган. Бу даврнинг ҳар бир куни (чўзилиши) Қ.қ.га олиб келади. Оптимал муддатдаги сервис даврида қочирилганда ҳар 100 сигирдан йил давомида 100 бузоқ олинади. Агар оптимал сервис даври 120 кунга чўзилса, унда қисирлик муддати 40 кунни ташкил этади ва ҳар 100 бош сигирдан 86 та бузоқ олинади.
Таналарнинг оптимал (17—18 ой) қочириш ёши 1—2 ой кечиктирилганда уларнинг ҳар биридан соғиладиган сут миқдори 300—600 кг га камаииб кетиши мумкин.
Убайдулла Носиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.