«Qizil qalam»
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127–128-b. — ziyouz.com
«Qizil qalam» — adabiy jamiyat. 1926 yil avg.da Samarqandda Şokir Sulaymon raisligida taşkil etilgan. Jamiyat faoliyatida Otajon Hoşim, Botu, Ziyo Said, Sotti Husayn, Oltoy, Anqaboy, şuningdek, Uyğun, Hamyd Olimjon, Mirtemir, Oydin iştirok etişgan. Öşa yilning oxirida jamiyatning Farğona va Namangan viloyat bölimlari oçilgan. Jamiyatning asosiy maqsadi Fitrat, Çölpon, Abdulla Qodiriy singari «keksa» avlod vakillaridan farqli ölaroq, Özbekistonda barpo etilayotgan yangi tuzumga xayrixoh ijodkor yoşlarni öz atrofiga töplaş va ularni tarbiyalaş bölgan. «Qizil qalam» majmuasining 1-kitobi (1928) naşr etilgandan söng jamiyatining katta va yoş a'zolari örtasida ixtilof paydo bölgan. Natijada 1929 yilda jamiyatning boşqaruv organi qayta körilib, Ziyo Said unga rahbar etib tayinlangan va şu vaqtdan e'tiboran «Alanga» jur. «Q.q» jamiyatining organi sifatida naşr etilgan. Şu yili mazkur majmuaning 2-kitobi ham bosilgan, Majmuaning har ikkala kitobida A. Samoyloviçning «Navoiy töğrisida Yevropa olimlari», Çölponning tarjima, O. Hoşimning adabiy meros va jadid adabiyoti, Ş. Sulaymonning Hamzaning sönggi kunlari töğrisidagi va boşqalar maqolalar çop etilgan. Jamiyat Ozarbayjon va Tataristondagi «Q.q.» jamiyatlari hamda VAPP (Butun Rossiya proletar yozuvçilari uyuşmasi) bilan ijodiy aloqada bölgan. 1930 yilda Botu, Ramziy (Mannon Romiz) va Oltoyning qamoqqa olinişi bilan jamiyat tarqalib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ҚИЗИЛ ҚАЛАМ» — адабий жамият. 1926 йил авг.да Самарқандда Шокир Сулаймон раислигида ташкил этилган. Жамият фаолиятида Отажон Ҳошим, Боту, Зиё Саид, Сотти Ҳусайн, Олтой, Анқабой, шунингдек, Уйғун, Ҳамйд Олимжон, Миртемир, Ойдин иштирок этишган. Ўша йилнинг охирида жамиятнинг Фарғона ва Наманган вилоят бўлимлари очилган. Жамиятнинг асосий мақсади Фитрат, Чўлпон, Абдулла Қодирий сингари «кекса» авлод вакилларидан фарқли ўлароқ, Ўзбекистонда барпо этилаётган янги тузумга хайрихоҳ ижодкор ёшларни ўз атрофига тўплаш ва уларни тарбиялаш бўлган. «Қизил қалам» мажмуасининг 1-китоби (1928) нашр этилгандан сўнг жамиятининг катта ва ёш аъзолари ўртасида ихтилоф пайдо бўлган. Натижада 1929 йилда жамиятнинг бошқарув органи қайта кўрилиб, Зиё Саид унга раҳбар этиб тайинланган ва шу вақтдан эътиборан «Аланга» жур. «Қ.қ» жамиятининг органи сифатида нашр этилган. Шу йили мазкур мажмуанинг 2-китоби ҳам босилган, Мажмуанинг ҳар иккала китобида А. Самойловичнинг «Навоий тўғрисида Европа олимлари», Чўлпоннинг таржима, О. Ҳошимнинг адабий мерос ва жадид адабиёти, Ш. Сулаймоннинг Ҳамзанинг сўнгги кунлари тўғрисидаги ва бошқалар мақолалар чоп этилган. Жамият Озарбайжон ва Татаристондаги «Қ.қ.» жамиятлари ҳамда ВАПП (Бутун Россия пролетар ёзувчилари уюшмаси) билан ижодий алоқада бўлган. 1930 йилда Боту, Рамзий (Маннон Ромиз) ва Олтойнинг қамоққа олиниши билан жамият тарқалиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.