Qizil volçanka
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 124-b. — ziyouz.com
Qizil volçanka QIZIL VOLÇANKA, qizil yuguruk — kollagenozlar guruhiga mansub kasallik. Kasallikning kelib çiqişi hozirça noma'lum, lekin uning paydo böliş sabablarini tuşuntiruvçi bir qança nazariyalar (infeksion, irsiy va sil kasalligi bilan boğliq) mavjud.
Q.v. köproq taşqi muhit omillari (quyoş nuri, sovuq, şamol va boşqalar) ta'sirida böladigan kişilarda uçraydi, asosan yozda qözib turişi bilan ifodalanadi. Q.v. turli xil dorilar (antibiotiklar, sulfanilamidlar), infeksion agentlar (streptokokk va viruslar) hamda atrof muhitning noxuş omillari (radiatsiya va boşqalar) ta'sirida yuzaga çiqadi; irsiy tabiatga ega bölişi ham mumkin. Xavfsiz keçadigan teri xili (1xili) va biriktiruvçi töqima hamda tomirlarni sistemali zararlaydigan (2xili) xillari bor. Kasallikning sistemali şaklida teri bilan birga içki a'zolar ham zararlanadi; Q.v. odamlarning yuz qismida qöproq uçraydi, lekin toşmalar terining turli sohalariga toşişi, kasallikning 1xili 2siga ötişi ham mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИЗИЛ ВОЛЧАНКА, қизил югурук — коллагенозлар гуруҳига мансуб касаллик. Касалликнинг келиб чиқиши ҳозирча номаълум, лекин унинг пайдо бўлиш сабабларини тушунтирувчи бир қанча назариялар (инфекцион, ирсий ва сил касаллиги билан боғлиқ) мавжуд.
Қ.в. кўпроқ ташқи муҳит омиллари (қуёш нури, совуқ, шамол ва бошқалар) таъсирида бўладиган кишиларда учрайди, асосан ёзда қўзиб туриши билан ифодаланади. Қ.в. турли хил дорилар (антибиотиклар, сульфаниламидлар), инфекцион агентлар (стрептококк ва вируслар) ҳамда атроф муҳитнинг нохуш омиллари (радиация ва бошқалар) таъсирида юзага чиқади; ирсий табиатга эга бўлиши ҳам мумкин. Хавфсиз кечадиган тери хили (1хили) ва бириктирувчи тўқима ҳамда томирларни системали зарарлайдиган (2хили) хиллари бор. Касалликнинг системали шаклида тери билан бирга ички аъзолар ҳам зарарланади; Қ.в. одамларнинг юз қисмида қўпроқ учрайди, лекин тошмалар терининг турли соҳаларига тошиши, касалликнинг 1хили 2сига ўтиши ҳам мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.