Qizilga siljiş
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129-b. — ziyouz.com
Qizilga siljiş (astronomiyada) — yoruğlik manbai spektridagi çiziklar tölqin uzunliklarining etalon manba spektri çiziqlari tölqin uzunliklariga nisbatan uzayişi hodisasi. «Q s» deb atalişining sababi bu hodisa tufayli spektrning körinma qismidagi çiziqlar spektrning qizil tomoniga siljigan holda körinişidir. Q. s, birinçidan, Doppler effekti natijasida, ya'ni yoruğlik manbai kuzatuvçiga nisbatan uzoqlaşayotganda, ikkinçidan (gravitatsion Q s), kuzatuvçi yoruğlik manbaiga nisbatan kiçikroq gravitatsion potensialli joyda turganda paydo böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИЗИЛГА СИЛЖИШ (астрономияда) — ёруғлик манбаи спектридаги чизиклар тўлқин узунликларининг эталон манба спектри чизиқлари тўлқин узунликларига нисбатан узайиши ҳодисаси. «Қ с» деб аталишининг сабаби бу ҳодиса туфайли спектрнинг кўринма қисмидаги чизиқлар спектрнинг қизил томонига силжиган ҳолда кўринишидир. Қ. с, биринчидан, Допплер эффекти натижасида, яъни ёруғлик манбаи кузатувчига нисбатан узоқлашаётганда, иккинчидан (гравитацион Қ с), кузатувчи ёруғлик манбаига нисбатан кичикроқ гравитацион потенциалли жойда турганда пайдо бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.