Qizilqiya kömir koni
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 138-b. — ziyouz.com
Qizilqiya kömir koni — Qirğiziston Respublikasi Öş viloyatidagi kon. Farğona şahridan 28 km jan.da, Olay toğlarining şim. toğ oldida joylaşgan. Q.k.k. 1898 yildan özlaştirilgan, zaxira maydonlar mavjud emas. Kömir qatlamlari yura jinslarida mujassamlaşgan. Qalinligi 600 m gaça bölgan kömirli yura qatlamlari qizilqiya, olmaliq va aravon svitalariga bölingan. Ular antiklinalning şim. qanotiga yondoşgan, şim. tarafdan yirik yoriq bilan bölingan monoklinaldan iborat. Konning ğarb tomonida bitta kömirli qatlam mavjud, şarq tomonga qarab qatlamlarning soni köpayib, 6 taga yetadi. Kondagi kömir gumusli, metamorfizm darajasiga köra — qönğir, B va ZB markalariga tegişli. Q.k.k. kömiri tarkibida oltingugurt köp, namligi yuqori, issiqlik quvvati 3980— 4270 kkal/kg. Umumiy resurslari 0,25 mlrd. t çamasida. Qizilqiya kömiridan, asosan, energetik yonilği sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИЗИЛҚИЯ КЎМИР КОНИ — Қирғизистон Республикаси Ўш вилоятидаги кон. Фарғона шаҳридан 28 км жан.да, Олай тоғларининг шим. тоғ олдида жойлашган. Қ.к.к. 1898 йилдан ўзлаштирилган, захира майдонлар мавжуд эмас. Кўмир қатламлари юра жинсларида мужассамлашган. Қалинлиги 600 м гача бўлган кўмирли юра қатламлари қизилқия, олмалиқ ва аравон свиталарига бўлинган. Улар антиклиналнинг шим. қанотига ёндошган, шим. тарафдан йирик ёриқ билан бўлинган моноклиналдан иборат. Коннинг ғарб томонида битта кўмирли қатлам мавжуд, шарқ томонга қараб қатламларнинг сони кўпайиб, 6 тага етади. Кондаги кўмир гумусли, метаморфизм даражасига кўра — қўнғир, Б ва ЗБ маркаларига тегишли. Қ.к.к. кўмири таркибида олтингугурт кўп, намлиги юқори, иссиқлик қуввати 3980— 4270 ккал/кг. Умумий ресурслари 0,25 млрд. т чамасида. Қизилқия кўмиридан, асосан, энергетик ёнилғи сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.