Qizilqum fosforit majmuasi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 140–141-b. — ziyouz.com
Qizilqum fosforit majmuasi — fosforit konsentratlari işlab çiqaradigan zamonaviy yirik konboyitiş korxonasi. Boyitilmagan fosforit uni, kuydirilgan fosforit konsentrati va boşqalar mahsulotlar işlab çiqaradi. Navoiy konmetallurgiya kombinati (NKMK)ning Markaziy kon boşqarmasi (Zarafşon şahri) tarkibiga kiradi.
Majmuaga Özbekiston Respublikasi hukumatining 1997 yilda Markaziy Qizilqumdagi JeroySardara fosforit koni (mineral zaxirasi 223,9 mln. t, 100% li R 0 miqdori 45,5 mln. t) ne-
2 5 gizida Qf.m.ni barpo etiş töğrisidagi qaroriga köra asos solindi, korxona qurilişi va fosforit konini özlaştiriş NKMKga topşirildi. Şu yilning özida majmuaning 1navbatini quriş va Toşkura konida fosforit rudalari qazib oliş boşlandi.
1998 yil apr.da majmuaning yillik loyiha quvvati 300 ming t 16— 18% R 0
2 5 (boyitilmagan fosforit uni) bölgan 1navbati mahsulot işlab çiqara boşladi. 2 yildan kamroq muddatda majmua 1 navbatining 1bosqiçi qurilişi tugallandi. Natijada respublika korxonalarida oddiy ammoniylaşgan superfosfat va ammofos i. ç. uçun çetdan fosorit xom aşyosini sotib oliş töxtatildi.
Majmuada 1998—2001 yillarda «quruq» va «höllangan» usullarda fosforitni boyitişning kombinatsiyalaşgan texnologiyasi işlab çiqildi, tarkibida 26—28% R 0 bölgan kuydi-
2 5 rilgan fosforit konsentratini işlab çiqariş, özlaştirildi. NKMK mutaxassislari va Özbekiston FA olimlari bilan hamkorliqda tarkibida fosfori kam bölgan fosforitlardan fosforli kompleks va organikmineral öğitlar işlab çiqariş dala şaroitlarida agrokimyoviy sinovdan ötkaziş texnologiyasini yaratiş, ularni sanoat miqyosida joriy etişgaça bölgan işlar amalga oşirildi. 2002—2003 yillarda tarkibida 12— 15% R 0 bölgan kambağal fosforitlar-
2 5 dan organikmineral öğitlar (superfosfat va azosuperfosfat) işlab çiqariş ning soddalaştirilgan texnologiyasi yaratildi va respublika kimyo sanoati korxonalarida joriy etildi («Navoiy elektrokimyo zavodi» aksiyadorlik jamiyati, Samarqand kimyo z-di va boşqalar).
2004 yil noyab.da Respublika hukumatining maxsus qaroriga köra, 2004—06 yillarda Q.f.m.ning 1navbatini kengaytiriş va rekonstruksiya qiliş loyihasining 2bosqiçini amalga oşiriş va yuvilgan kuydirilgan (28% R 0 )
2 5 hamda yuvilgan quritilgan (20% gaça R 0 ) konsentratlari işlab çiqariş ga 2 5 ötiş, majmuaning yillik quvvatini 800 ming t fosforit mahsulotiga yetkaziş işlari boşlandi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИЗИЛҚУМ ФОСФОРИТ МАЖМУАСИ — фосфорит концентратлари ишлаб чиқарадиган замонавий йирик конбойитиш корхонаси. Бойитилмаган фосфорит уни, куйдирилган фосфорит концентрати ва бошқалар маҳсулотлар ишлаб чиқаради. Навоий конметаллургия комбинати (НКМК)нинг Марказий кон бошқармаси (Зарафшон шаҳри) таркибига киради.
Мажмуага Ўзбекистон Республикаси ҳукуматининг 1997 йилда Марказий Қизилқумдаги ЖеройСардара фосфорит кони (минерал захираси 223,9 млн. т, 100% ли Р 0 миқдори 45,5 млн. т) не-
2 5 гизида Қф.м.ни барпо этиш тўғрисидаги қарорига кўра асос солинди, корхона қурилиши ва фосфорит конини ўзлаштириш НКМКга топширилди. Шу йилнинг ўзида мажмуанинг 1навбатини қуриш ва Тошкура конида фосфорит рудалари қазиб олиш бошланди.
1998 йил апр.да мажмуанинг йиллик лойиҳа қуввати 300 минг т 16— 18% Р 0
2 5 (бойитилмаган фосфорит уни) бўлган 1навбати маҳсулот ишлаб чиқара бошлади. 2 йилдан камроқ муддатда мажмуа 1 навбатининг 1босқичи қурилиши тугалланди. Натижада республика корхоналарида оддий аммонийлашган суперфосфат ва аммофос и. ч. учун четдан фосорит хом ашёсини сотиб олиш тўхтатилди.
Мажмуада 1998—2001 йилларда «қуруқ» ва «ҳўлланган» усулларда фосфоритни бойитишнинг комбинациялашган технологияси ишлаб чиқилди, таркибида 26—28% Р 0 бўлган куйди-
2 5 рилган фосфорит концентратини ишлаб чиқариш, ўзлаштирилди. НКМК мутахассислари ва Ўзбекистон ФА олимлари билан ҳамкорлиқда таркибида фосфори кам бўлган фосфоритлардан фосфорли комплекс ва органикминерал ўғитлар ишлаб чиқариш дала шароитларида агрокимёвий синовдан ўтказиш технологиясини яратиш, уларни саноат миқёсида жорий этишгача бўлган ишлар амалга оширилди. 2002—2003 йилларда таркибида 12— 15% Р 0 бўлган камбағал фосфоритлар-
2 5 дан органикминерал ўғитлар (суперфосфат ва азосуперфосфат) ишлаб чиқариш нинг соддалаштирилган технологияси яратилди ва республика кимё саноати корхоналарида жорий этилди («Навоий электрокимё заводи» акциядорлик жамияти, Самарқанд кимё з-ди ва бошқалар).
2004 йил нояб.да Республика ҳукуматининг махсус қарорига кўра, 2004—06 йилларда Қ.ф.м.нинг 1навбатини кенгайтириш ва реконструкция қилиш лойиҳасининг 2босқичини амалга ошириш ва ювилган куйдирилган (28% Р 0 )
2 5 ҳамда ювилган қуритилган (20% гача Р 0 ) концентратлари ишлаб чиқариш га 2 5 ўтиш, мажмуанинг йиллик қувватини 800 минг т фосфорит маҳсулотига етказиш ишлари бошланди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.