«Qizlar sayli»
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
«Qizlar sayli» — özbeklarda Navröz (hamal) oyi oxirlarida ötkaziladigan qad. marosim. Farğona vodiysi, Toşkent, Jizzax va b. viloyatlarda udum bölgan. Asosan, qizjuvonlar qatnaşgan. «Q.s» har yili örik gullab, mayiz kattaligida dovuçça tukkan vaqtda ötkazilgan. Sayilga bayram liboslarida, dugonalardan birining dala-boğiga aravalarda çiqilgan. Qizlar özlari bilan çangqovuz, dutor va çildirma olib, boğda öyin-kulgi uyuştirganlar, taom pişirib yeb, keçga yaqin gul terib, dovuçça yiğib yana aravalarda uylariga qaytganlar. «Q.s» Farğona vodiysida, Toşkent viloyatining köpgina qişloqlarida hoz.gaça davom etib kelmoqda. Endilikda bu marosimga barça yoşdagi ayollar ham qatnaşmoqda. Faqat ayrim yerlarda (mas Qöqon va Namangan ş.larida) bu marosim hamon qizjuvonlar sayli bölib kelmoqda. Hoz. «Q.s» köpgina jamoa boğlarida yoki dala şiyponlarida ötkazilmoqda.
Usmon Qoraboyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ҚИЗЛАР САЙЛИ» — ўзбекларда Наврўз (ҳамал) ойи охирларида ўтказиладиган қад. маросим. Фарғона водийси, Тошкент, Жиззах ва б. вилоятларда удум бўлган. Асосан, қизжувонлар қатнашган. «Қ.с» ҳар йили ўрик гуллаб, майиз катталигида довучча туккан вақтда ўтказилган. Сайилга байрам либосларида, дугоналардан бирининг дала-боғига араваларда чиқилган. Қизлар ўзлари билан чангқовуз, дутор ва чилдирма олиб, боғда ўйин-кулги уюштирганлар, таом пишириб еб, кечга яқин гул териб, довучча йиғиб яна араваларда уйларига қайтганлар. «Қ.с» Фарғона водийсида, Тошкент вилоятининг кўпгина қишлоқларида ҳоз.гача давом этиб келмоқда. Эндиликда бу маросимга барча ёшдаги аёллар ҳам қатнашмоқда. Фақат айрим ерларда (мас Қўқон ва Наманган ш.ларида) бу маросим ҳамон қизжувонлар сайли бўлиб келмоқда. Ҳоз. «Қ.с» кўпгина жамоа боғларида ёки дала шийпонларида ўтказилмоқда.
Усмон Қорабоев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.