Qodirjon Haydarov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 49-b. — ziyouz.com
Haydarov Qodirjon (1899, Qöqon — 1983.15.12) — yoğoç öymakori, Qöqon yoğoç öymakorlik maktabining yirik vakili, ustazoda. Özbekiston xalqrassomi (1963). Öymakor usta Hai-dar Najmiddinovning öğli. Hunarni otasi bilan birga işlab örgangan. Otasi bilan Qöqon hunarmandlik maktabida dars bergan (1919—20-y.lar), 1923 y.da Moskvadagi xalq xöjaligi körgazmasida işladi; 1925—29 y.larda Qöqondagi Narimonov nomidagi in-ternatda, 1929— 31 y.larda Qöqon ş.dagi yoş duradgorlar tögaraklariga boşçilik qildi. 1931— 33 y.larda rab-fakda öqidi. «Yangi ma'dan» artelida usta (1936—54), Qöqon muzeyida ta'mirlovçi usta (1954—57). H. ustun, kursi, stol, xontaxta, quti, eşik, panjara, karavot va b. buyumlarni jo-zibador bezab şuhrat qozondi. 1958 y.dan Toşkentdagi Özbekiston xalqlari tarixi muzeyi va Özbekiston BA Markaziy körgazmalar zali eşiklari, Toşkent sirki binosi uçun namoyonlar va b. köpgina öymakori asarlar yaratdi, an'anaviy naqş mujas-samotlarini yangi ohanglar bilan boyitdi. H.ning Qöqon yoğoç öymakorligi maktabining milliy an'analarini saqlab qoliş va uni rivojlantirişda xizmatlari katta; köplab şogirdlar (X. Umarov, S. Ergaşev, U. Uma-rov, A. Abdullayev va b.) tayyorlagan.
H. asarlaridan namunalar respublika va çet mamlakatlar muzeylari va xususiy töplamlarda saklanadi. Ham-za nomidagi Özbekiston Davlat muko-foti laureati (1970). Özbekiston BA Qöqon tasviriy va amaliy san'at kol-lejiga H. nomi berilgan.
Ad.: Toqtoş R., Usta Qodirjon Haydarov. T., 2003.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЙДАРОВ Қодиржон (1899, Қўқон — 1983.15.12) — ёғоч ўймакори, Қўқон ёғоч ўймакорлик мактабининг йирик вакили, устазода. Ўзбекистон халқрассоми (1963). Ўймакор уста Ҳаи-дар Нажмиддиновнинг ўғли. Ҳунарни отаси билан бирга ишлаб ўрганган. Отаси билан Қўқон ҳунармандлик мактабида дарс берган (1919—20-й.лар), 1923 й.да Москвадаги халқ хўжалиги кўргазмасида ишлади; 1925—29 й.ларда Қўқондаги Наримонов номидаги ин-тернатда, 1929— 31 й.ларда Қўқон ш.даги ёш дурадгорлар тўгаракларига бошчилик қилди. 1931— 33 й.ларда раб-факда ўқиди. «Янги маъдан» артелида уста (1936—54), Қўқон музейида таъмирловчи уста (1954—57). Ҳ. устун, курси, стол, хонтахта, қути, эшик, панжара, каравот ва б. буюмларни жо-зибадор безаб шуҳрат қозонди. 1958 й.дан Тошкентдаги Ўзбекистон халқлари тарихи музейи ва Ўзбекистон БА Марказий кўргазмалар зали эшиклари, Тошкент цирки биноси учун намоёнлар ва б. кўпгина ўймакори асарлар яратди, анъанавий нақш мужас-самотларини янги оҳанглар билан бойитди. Ҳ.нинг Қўқон ёғоч ўймакорлиги мактабининг миллий анъаналарини сақлаб қолиш ва уни ривожлантиришда хизматлари катта; кўплаб шогирдлар (X. Умаров, С. Эргашев, У. Ума-ров, А. Абдуллаев ва б.) тайёрлаган.
Ҳ. асарларидан намуналар республика ва чет мамлакатлар музейлари ва хусусий тўпламларда сакланади. Ҳам-за номидаги Ўзбекистон Давлат муко-фоти лауреати (1970). Ўзбекистон БА Қўқон тасвирий ва амалий санъат кол-лежига Ҳ. номи берилган.
Ад.: Тоқтош Р., Уста Қодиржон Ҳайдаров. Т., 2003.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.