Qöğa
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 475-b. — ziyouz.com
Qöğa QÖĞA, çakan — qöğadoşlarga mansub köp yillik ildizpoyali ösimlik. Poyasi tik ösadi, silindrsimon yöğon, böyi 2—3 m. Barglari keng tasmasimon. Gullari mayda, ayrim jinsli, gulqörğonsiz, qönğir tusli töpgulga yiğilgan. Er-kak gullari töpgulning yuqori qismida, urğoçi gullari esa ost qismida joylaşgan. Ildizpoyasi serkrax-mal, yer bağirlab ösadi. Iyunsent.da gullaydi va mevalaydi. Mevasi yonğoq-ça. Uçmali mayda uruğlari şamol vositasida tarqaladi. Uruğidan hamda ildizpoyalaridan köpayadi. Örta Osiyodatarqalgan. Botqoq joylarda, suv omborlari, ariqlar va taşlama kanallarning qirğoqlarida, töqayzorlarda ösadi. Şoli maydonlarini if-loslaydi.
Kuraş çoralari: yer ildizpoya joylaşgan çuqurlikkaça haydaladi va söngra ildizpo-yalar yiğiştirib olinadi. Suğoriş sistemasidagi kanallar tozalanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎҒА, чакан — қўғадошларга мансуб кўп йиллик илдизпояли ўсимлик. Пояси тик ўсади, цилиндрсимон йўғон, бўйи 2—3 м. Барглари кенг тасмасимон. Гуллари майда, айрим жинсли, гулқўрғонсиз, қўнғир тусли тўпгулга йиғилган. Эр-как гуллари тўпгулнинг юқори қисмида, урғочи гуллари эса ост қисмида жойлашган. Илдизпояси серкрах-мал, ер бағирлаб ўсади. Июньсент.да гуллайди ва мевалайди. Меваси ёнғоқ-ча. Учмали майда уруғлари шамол воситасида тарқалади. Уруғидан ҳамда илдизпояларидан кўпаяди. Ўрта Осиёдатарқалган. Ботқоқ жойларда, сув омборлари, ариқлар ва ташлама каналларнинг қирғоқларида, тўқайзорларда ўсади. Шоли майдонларини иф-лослайди.
Кураш чоралари: ер илдизпоя жойлашган чуқурликкача ҳайдалади ва сўнгра илдизпо-ялар йиғиштириб олинади. Суғориш системасидаги каналлар тозаланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.