Qolgandaryo
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 221–222-b. — ziyouz.com
Qolgandaryo — Andijon viloyatidagi daryo. Qoradaryoning Andijon viloyati Baliqçi tumani va Namangan viloyati Norin tumanining jan. hududidan ötgan qolgan özani. Daryoning çap sohiliga şör tuproq va qumoq yerga qurilgan (1848—50) kanalni 1876 y. dan daryo suvi yuvib keta boşlagan. 1883 y. suv toşqini natijasida Qoradaryo tamoman kanalga oqa boşlagan. Daryo özani balandda qolib ketgan. Daryo çinobod qişlogi yaqinida yana eski özaniga burib yuborilgan. Qoradaryoning şim.da qolib ketgan 20 km uzunlikdagi özani Q. nomi bilan atalgan va sizot suvlar bilan tölgan. 20-a. boşlaridan buyon şolikorlikda foydalaniladi hamda yaylov xizmatini ötaydi. Köp qismi ekin maydonlariga aylantirilgan.
Andijon viloyati şim.dan oqib keladigan Oqböra daryosini Şahrixonsoy kesib ötgan şim. tomondagi qolgan özani ham Q. deb atalgan. Oqböra oqovasi Şahrixonsoyga qöşilib, uning özani qurib qolgan. Hozirgi Q. örni Jalolquduq tumanining ekinzorlari orasida joylaşgan. Endilikda sobiq özandan ariq oqib ötadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОЛГАНДАРЁ — Андижон вилоятидаги дарё. Қорадарёнинг Андижон вилояти Балиқчи тумани ва Наманган вилояти Норин туманининг жан. ҳудудидан ўтган қолган ўзани. Дарёнинг чап соҳилига шўр тупроқ ва қумоқ ерга қурилган (1848—50) канални 1876 й. дан дарё суви ювиб кета бошлаган. 1883 й. сув тошқини натижасида Қорадарё тамоман каналга оқа бошлаган. Дарё ўзани баландда қолиб кетган. Дарё чинобод қишлоги яқинида яна эски ўзанига буриб юборилган. Қорадарёнинг шим.да қолиб кетган 20 км узунликдаги ўзани Қ. номи билан аталган ва сизот сувлар билан тўлган. 20-а. бошларидан буён шоликорликда фойдаланилади ҳамда яйлов хизматини ўтайди. Кўп қисми экин майдонларига айлантирилган.
Андижон вилояти шим.дан оқиб келадиган Оқбўра дарёсини Шаҳрихонсой кесиб ўтган шим. томондаги қолган ўзани ҳам Қ. деб аталган. Оқбўра оқоваси Шаҳрихонсойга қўшилиб, унинг ўзани қуриб қолган. Ҳозирги Қ. ўрни Жалолқудуқ туманининг экинзорлари орасида жойлашган. Эндиликда собиқ ўзандан ариқ оқиб ўтади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.