Qolip
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 222-b. — ziyouz.com
Qolip — 1) amaliy san'atda — bezak naqşni quyib (terib), bosib yasaş uçun işlatiladigan maxsus şakldagi moslama; andaza. Öyma gulli Q. ip matoga gul bosişda işlatiladi; jez quyişda işlatiladigan yoğoç yoki ganç şakl; zargarning ziynat buyumlar yuzasida bezak yaratişda qöllaydigan gul Q., ğişt Q. — xom ğişt quyadigan yoğoç moslama; ganç bezak quyişda, koşin parçinlardan terib tayyorlanadigan bezak. Q. zargarlik, piçoqçilik, döppidözlik, poyabzalçilik, çitgarlik va b.da işlatiladi; 2) buyumlarga şakl yoki işlov beriş uçun foydalaniladigan moslama. Metallar va plastmassalardan quyib yoki boşqa materiallar (mas, yoğoç) dan kesib yasaladi. Tayyorlanadigan asbob yoki buyumlar turiga köra şakli va ölçamlari turliça böladi. Qozon, ğişt, tiş Q.lari va b. bor; 3) quymaçilik korxonalarida plastmassa va metall quyiş uçun işlatiladigan moslama. Undan bir yoki köp marta foydalaniş mumkin. Q. kvars qumi, bentonit, loy, metall va b.dan tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОЛИП — 1) амалий санъатда — безак нақшни қуйиб (териб), босиб ясаш учун ишлатиладиган махсус шаклдаги мослама; андаза. Ўйма гулли Қ. ип матога гул босишда ишлатилади; жез қуйишда ишлатиладиган ёғоч ёки ганч шакл; заргарнинг зийнат буюмлар юзасида безак яратишда қўллайдиган гул Қ., ғишт Қ. — хом ғишт қуядиган ёғоч мослама; ганч безак қуйишда, кошин парчинлардан териб тайёрланадиган безак. Қ. заргарлик, пичоқчилик, дўппидўзлик, пойабзалчилик, читгарлик ва б.да ишлатилади; 2) буюмларга шакл ёки ишлов бериш учун фойдаланиладиган мослама. Металлар ва пластмассалардан қуйиб ёки бошқа материаллар (мас, ёғоч) дан кесиб ясалади. Тайёрланадиган асбоб ёки буюмлар турига кўра шакли ва ўлчамлари турлича бўлади. Қозон, ғишт, тиш Қ.лари ва б. бор; 3) қуймачилик корхоналарида пластмасса ва металл қуйиш учун ишлатиладиган мослама. Ундан бир ёки кўп марта фойдаланиш мумкин. Қ. кварц қуми, бентонит, лой, металл ва б.дан тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.