Qömuz

Qömuz — 1) qirğiz torli-tirnama musiqa çolğusi. Özbek dömbirasiga yaqin. Qirğizistonning jan. vohalarida çertmek nomi b-n maşhur. Rivoyatlarda aytilişiça, uni afsonaviy Qambarkan (Aliqambar) kaşf etgan. Bir butun yogoç (örik, arça, ba'zida yongoq va b. daraxt) bölagidan yasaladi. Noksimon kosaxonasi, pardasiz dasta va 3 torni uşlab turgan quloqlaridan iborat. Umumiy uz. 85—90 sm. Mayin tovuşga ega. Q. qirğizlarda eng sevimli va keng tarqalgan professional çolğusi bölib, unda xalq qöşiqlari ohanglariga asoslangan «obon kuylar» («Semetey kuu», «Qo-raqöl bötam», «Nalima», «Kerme too» va b.), virtuoz xarakteridagi, ba'-zan öyin-kulgi bilan boğliq «aytiş kuylar» («Köyrön kuu», «Armandu çimçiq») hamda yirik şakldagi mumtoz kuylar («Qambarkan», «Botoy», «Kerbez» va b.) ijro etiladi. Q, şuningdek, qirğiz oqin va ir (qöşiq-)çilar tomonidan jörnavoz soz sifatida işlatiladi; 2) qirğiz çangqöbizining nomi (yoğoçqömuz, temir-qömuz); 3) çeçen va inguşlarda 19-a.dan tarqalgan garmon nomi.