Qon bosimini tuşiruvçi moddalar

Qon bosimini tuşiruvçi moddalar QON BOSIMINI TUŞIRUVÇI MODDALAR, gipotenziv moddalar — qon tomirlar tonusini pasaytiruvçi dorilar. Ular arterial bosim (AB) ni meyoriga tuşirib, nişon-a'zolarda keçadigan özgarişlarni kamaytiradi, gipertoniya kasalligi asoratlarining oldini oladi. Tibbiyot amaliyotida qon bosimi oşişining turli bosqiçlariga ta'sir qiluvçi yuqori samarali dori vositalari köp, lekin ularning köpçiligi arterial bosimni pasaytiriş b-n birga, sezilarli ravişda uglevod va yoğlar almaşinuvini buzadi, markaziy nerv sistemasi faoliyatini susaytiradi, qon reologiyasi va b.ni özgarişiga olib keladi. Şu bois amaliyotda nojöya ta'siri kamroq «birinçi qator» preparatlar guruhi ajratib olingan. Bular:

— siydik haydovçi dorilar (tiazid va «halqali» diuretiklar), qisman kaliy saqlovçi vositalar;

—Sa++ ioni antagonistlari (nifedipin guruhi — amlodipin, nitrendipin va b.);

—sx-adrenoblokatorlar;

— R-adrenoblokatorlar, jumladan «gibridlar»;

— angiotenzin özgartiruvçi ferment ingibitorlari;

— angitenzin «retseptorlari blokatorlari».

Ilgari keng qöllanilgan rezerpin, benzogeksoniy, pentamin, apressin va b. hozirda faqat yordamçi ahamiyatga ega. Hoz. klofelin, fentolamin, prazozin, apressin va boşqa Q.b.t.m. qöllanadi.

Vraç kasallikning davriga va organizmning holatiga, şuningdek, dorining ta'sir etişiga qarab biror xil dorini buyuradi. Q.b.t.m.ni öz bilgiça içmaslik kerak. Agar ular vraç ruxsatisiz içilsa, ta'siri bölmasligi yoki yurak faoliyatini zararlaşi, köngil aynişi, qusiş, quvvatsizlik, boş aylanişi va b. kuzatiladi, şuningdek, arterial bosim tösatdan pasayib ketib, hayot uçun xavfli holat — kollapst olib keladi. Q.b.t.m.ni faqat vraç körsatmasiga muvofiq işlatiş kerak.