Qon depolari
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 227-b. — ziyouz.com
Qon depolari — odam va yuksak darajada rivojlangan hayvonlarda mavjud qonning 50% ini zaxirada saqlaydigan rezervuar a'zolar. Jigar, taloq va teri Q.d. hisoblanadi. Bu a'zolarning tomir sistemasi öziga xos tuzilgan. Taloqda qonning bir qismi hujayralar orasiga tarqalgan bölib, qon aylanişida iştirok etmaydi. taloq silliq muskullarining qisqarişi tufayli qon umumiy qon oqimiga qayta quyiladi. Jigar tomirlarida qon sekin oqadi. Jigar tomirlarining qisqarişi natijasida qon tomirlar böylab tarqatadi. Terida qon kapillyarlarda töplanadi. Organizmda kislorod yetişmaganida (mas, oğir jismoniy iş qilganda) yoki qon tarkibidagi gemoglobin miqdori kamayganda (mas, köp qon yöqotganda), Q.d.dagi qon umumiy qon aylaniş sistemasiga çiqadi va miqdori köpayadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОН ДЕПОЛАРИ — одам ва юксак даражада ривожланган ҳайвонларда мавжуд қоннинг 50% ини захирада сақлайдиган резервуар аъзолар. Жигар, талоқ ва тери Қ.д. ҳисобланади. Бу аъзоларнинг томир системаси ўзига хос тузилган. Талоқда қоннинг бир қисми ҳужайралар орасига тарқалган бўлиб, қон айланишида иштирок этмайди. талоқ силлиқ мускулларининг қисқариши туфайли қон умумий қон оқимига қайта қуйилади. Жигар томирларида қон секин оқади. Жигар томирларининг қисқариши натижасида қон томирлар бўйлаб тарқатади. Терида қон капиллярларда тўпланади. Организмда кислород етишмаганида (мас, оғир жисмоний иш қилганда) ёки қон таркибидаги гемоглобин миқдори камайганда (мас, кўп қон йўқотганда), Қ.д.даги қон умумий қон айланиш системасига чиқади ва миқдори кўпаяди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.