Qon örnini bosuvçi suyuqliklar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 232-b. — ziyouz.com
Qon örnini bosuvçi suyuqliklar QON ÖRNINI BOSUVÇI SUYUQLIKLAR, infuzion vositalar — davolaş maqsadida qon yoki plazma örniga işlatiladigan vositalar; şok holatida, köp qon yöqotganda, kamqonlik, yiringli septik kasalliklarda, kuyganda va b.da qölla-niladi. Ta'sir etişiga köra gemodinamik (şokka qarşi), dezintoksikatsion va parenteral Q.ö.b.s. ajratiladi.
Şokka qarşi preparatlarga dekstran asosidagi örta molekulali poliglyukin, polifer, poliglyusol, makrodeks, intradeks, dekstran, plazmodeks, xemodeks va b., şuningdek, quyi molekulali reopoliglyukin, reoglyuman, reomakrodeks, lomodeks, dekstran-40, gemodeks; jelatina preparatlari — jelatinol, gemojel, jelofuzin, plazmojel; gidrooksietilkraxmal asosidagi preparatlar — oksiamal, volekam, plazmosteril, voleks, 6—XES; polietilen glikol asosidagi polioksidinlar işlatiladi. Dezintoksikatsion (organizmni zaharli moddalardan tozalovçi preparatlar) ta'sir etuvçilarga quyi molekulali polivinil-pirrolidon asosidagi preparatlar, asosan, gemodez, neogemodez, periston-N, subtozan, plazmozan, komidon va h.k. kiradi. Ular har xil zaharli moddalar bilan kompleks birikmalar hosil qiladi va siydik orqali organizmdan çiqib ketadi. Parenteral ovqatlantirişda (ovqat sifatida) oqsil mahsulotlari (plazma, albumin), şuningdek, oqsil gidrolizatlari (kazein gidrolizati, gidrolizin, aminopeptid, fibrinosol va b.) qöllaniladi. Yoğli emulsiyalar (infuzolipol, intralipid, lipifizian, lipofundin, lipozin, infonutrol, fatgen) ham parenteral ovqatlantiriş va organizmning quvvatini oşiriş uçun işlatiladi. Kompleks ta'sir körsatuvçi, şuningdek, kislorod taşiş faoliyatiga ega, suv-tuz hamda kis-lota-işqor muvozanatini boşqaruvçi Q.ö.b.s. ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОН ЎРНИНИ БОСУВЧИ СУЮҚЛИКЛАР, инфузион воситалар — даволаш мақсадида қон ёки плазма ўрнига ишлатиладиган воситалар; шок ҳолатида, кўп қон йўқотганда, камқонлик, йирингли септик касалликларда, куйганда ва б.да қўлла-нилади. Таъсир этишига кўра гемодинамик (шокка қарши), дезинтоксикацион ва парентерал Қ.ў.б.с. ажратилади.
Шокка қарши препаратларга декстран асосидаги ўрта молекулали полиглюкин, полифер, полиглюсоль, макродекс, интрадекс, декстран, плазмодекс, хемодекс ва б., шунингдек, қуйи молекулали реополиглюкин, реоглюман, реомакродекс, ломодекс, декстран-40, гемодекс; желатина препаратлари — желатинол, геможель, желофузин, плазможель; гидрооксиэтилкрахмал асосидаги препаратлар — оксиамал, волекам, плазмостерил, волекс, 6—ХЕС; полиэтилен гликол асосидаги полиоксидинлар ишлатилади. Дезинтоксикацион (организмни заҳарли моддалардан тозаловчи препаратлар) таъсир этувчиларга қуйи молекулали поливинил-пирролидон асосидаги препаратлар, асосан, гемодез, неогемодез, перистон-Н, субтозан, плазмозан, комидон ва ҳ.к. киради. Улар ҳар хил заҳарли моддалар билан комплекс бирикмалар ҳосил қилади ва сийдик орқали организмдан чиқиб кетади. Парентерал овқатлантиришда (овқат сифатида) оқсил маҳсулотлари (плазма, альбумин), шунингдек, оқсил гидролизатлари (казеин гидролизати, гидролизин, аминопептид, фибриносоль ва б.) қўлланилади. Ёғли эмульсиялар (инфузолипол, интралипид, липифизиан, липофундин, липозин, инфонутрол, фатген) ҳам парентерал овқатлантириш ва организмнинг қувватини ошириш учун ишлатилади. Комплекс таъсир кўрсатувчи, шунингдек, кислород ташиш фаолиятига эга, сув-туз ҳамда кис-лота-ишқор мувозанатини бошқарувчи Қ.ў.б.с. ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.