Qon tuflaş
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 230-b. — ziyouz.com
Qon tuflaş — yötalganda nafas yöllaridan qon ajralişi. Öpkadagi turli illatlar (yalliğlaniş, sil, ösma, abssess, infarkt), ba'zi yurak poroklari, exinokokkoz, zaxm va qon sistemasi kasalliklarida bemor qon tuflaydi. Nafas yöllari tomirlarining yorilişi, yurak poroklari oqibatida öpkada qon dimlanişi va tomirlar devori ötkazuvçanligining oşişi ham Q.t.ga sabab böladi. Köpinça milk yoki burun qonaşi natijasida nafas yöllariga qon oqib tuşib, soxta Q.t. röy beradi. Qon tuflaganda qon aralaş balğam, «toza qon laxtalari» (bölaklari) yoki balğam zang rangida bölişi mumkin. Q.t.da qon qöp ajralişi öpkadan qon ketişidan dalolat beradi. Bemorni orqasiga narsa qöyib suyab ötqazib qöyiladi; gaplaşiş, harakat qilişga ruxsat etilmaydi, zudlik bilan vraç çaqiriş, Q.t. sababini aniqlaş va tegişli davo çoralarini köriş lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОН ТУФЛАШ — йўталганда нафас йўлларидан қон ажралиши. Ўпкадаги турли иллатлар (яллиғланиш, сил, ўсма, абсцесс, инфаркт), баъзи юрак пороклари, эхинококкоз, захм ва қон системаси касалликларида бемор қон туфлайди. Нафас йўллари томирларининг ёрилиши, юрак пороклари оқибатида ўпкада қон димланиши ва томирлар девори ўтказувчанлигининг ошиши ҳам Қ.т.га сабаб бўлади. Кўпинча милк ёки бурун қонаши натижасида нафас йўлларига қон оқиб тушиб, сохта Қ.т. рўй беради. Қон туфлаганда қон аралаш балғам, «тоза қон лахталари» (бўлаклари) ёки балғам занг рангида бўлиши мумкин. Қ.т.да қон қўп ажралиши ўпкадан қон кетишидан далолат беради. Беморни орқасига нарса қўйиб суяб ўтқазиб қўйилади; гаплашиш, ҳаракат қилишга рухсат этилмайди, зудлик билан врач чақириш, Қ.т. сабабини аниқлаш ва тегишли даво чораларини кўриш лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.