Qon yaratilişi stimulyatorlari
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 231–232-b. — ziyouz.com
Qon yaratilişi stimulyatorlari — qon yaratilişini kuçaytiruvçi dori moddalari guruhi. Q.ya.s. ning kimyoviy tarkibi va ta'sir mexanizmi turliça bölib, eritrotsitlar (eritropoez) yoki leykotsitlar yaratilişi (leykopoez) ni kuçaytiradi.
Ba'zi vitaminlar — folat kislotasi, sianokobalamin, piridoksin, nuklein k-talari sintezini tezlaştiruvçi — pentoksil, metilurapil. natriy nukleinat va leykogen; stero-id gormonlar — glyukokortikoidlar, androgen preparatlar, litiy tuzlari Q.ya.s. hisoblanadi.
Buyrakda işlab çiqariladigan eritropoetin gormoni qizil qon tanaçalari yaratilişini, şuningdek, leykopoetin leykotsitlar hosil bölişini, trombopoetin moddasi trombotsitlar yaratilişini faollaştiradi. Hoz. çuqur leykopeniya va trombotsitopeniya holatlarini davolaş uçun G-KSF (granulotsitar koloniya stimullovçi faktor) — neypogen, GM-KSF (granulotsitmonotsitar koloniya stimullovçi faktor) deb atalgan preparatlar qöllanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОН ЯРАТИЛИШИ СТИМУЛЯТОРЛАРИ — қон яратилишини кучайтирувчи дори моддалари гуруҳи. Қ.я.с. нинг кимёвий таркиби ва таъсир механизми турлича бўлиб, эритроцитлар (эритропоэз) ёки лейкоцитлар яратилиши (лейкопоэз) ни кучайтиради.
Баъзи витаминлар — фолат кислотаси, цианокобаламин, пиридоксин, нуклеин к-талари синтезини тезлаштирувчи — пентоксил, метилурапил. натрий нуклеинат ва лейкоген; стеро-ид гормонлар — глюкокортикоидлар, андроген препаратлар, литий тузлари Қ.я.с. ҳисобланади.
Буйракда ишлаб чиқариладиган эритропоэтин гормони қизил қон таначалари яратилишини, шунингдек, лейкопоэтин лейкоцитлар ҳосил бўлишини, тромбопоэтин моддаси тромбоцитлар яратилишини фаоллаштиради. Ҳоз. чуқур лейкопения ва тромбоцитопения ҳолатларини даволаш учун Г-КСФ (гранулоцитар колония стимулловчи фактор) — нейпоген, ГМ-КСФ (гранулоцитмоноцитар колония стимулловчи фактор) деб аталган препаратлар қўлланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.