Qönğirboş
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 433-b. — ziyouz.com
Qönğirboş - boşoqdoşlar oilasiga mansub bir va köp yillik ötsimon ösimliklar turkumi; yem-xaşak ekini. Asosan, sovuq va örtaça iqlimli mintaqalarda 300 ga yaqin turi ma'lum. Özbekistonda piyozli q., biryillik Q., özgaça q., qisqa tilçali q. örmon Q.i, oddiy Q., maysazor Q.i, ingiçkabarg Q. kabi turlari köp tarqalgan. Köp yillik maysazor Q.i muhim xöjalik ahamiyatiga ega. Böyi 10—30 sm, rövagi 30 sm gaça, yoyiq. Boşoqçalari 3,5—6 mm, gullari 2—5 ta. May—avgustda gullab uruğlaydi. 100 kg kök massasida (boşoqlaniş davrida) 24—25 ozuqa birligi va 3,5 kg hazm böladigan protein bor. Çöl, adir va toğ zonalarida, ariq va daryo böylarida, daraxtzor va butazorlar-da, ötloqlarda ösadi. Ekma madaniy yaylovlar va gazonlar barpo etişda foydalaniladi. Çorva mollari xuş körib yeydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎНҒИРБОШ - бошоқдошлар оиласига мансуб бир ва кўп йиллик ўтсимон ўсимликлар туркуми; ем-хашак экини. Асосан, совуқ ва ўртача иқлимли минтақаларда 300 га яқин тури маълум. Ўзбекистонда пиёзли қ., бирйиллик Қ., ўзгача қ., қисқа тилчали қ. ўрмон Қ.и, оддий Қ., майсазор Қ.и, ингичкабарг Қ. каби турлари кўп тарқалган. Кўп йиллик майсазор Қ.и муҳим хўжалик аҳамиятига эга. Бўйи 10—30 см, рўваги 30 см гача, ёйиқ. Бошоқчалари 3,5—6 мм, гуллари 2—5 та. Май—августда гуллаб уруғлайди. 100 кг кўк массасида (бошоқланиш даврида) 24—25 озуқа бирлиги ва 3,5 кг ҳазм бўладиган протеин бор. Чўл, адир ва тоғ зоналарида, ариқ ва дарё бўйларида, дарахтзор ва бутазорлар-да, ўтлоқларда ўсади. Экма маданий яйловлар ва газонлар барпо этишда фойдаланилади. Чорва моллари хуш кўриб ейди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.