Qonuniylik

Qonuniylik — qonunlar va ularga muvofiq çiqarilgan huquqiy hujjatlarga barça davlat organlari, mansabdor va b. şaxslarning oğişmay amal qilişi. Q. demokratiya va huqukiy davlatnnng elementlaridan biri. Q.ning quyidagi prinsiplari bor: Q.ning birligi (mamlakat hududida qonun va qonunga asoslangan hujjatlar bir xilda tuşunilişi va qöllanilişi); konstitutsiya va qonunlarning ustunligi (barça normativ va individual \uquqiy hujjatlar konstitutsiya va qonunlar asosida qabul qilinişi hamda ularga zid kelmasligi); inson va fuqaro huquq hamda erkinliklari, burçlarining kafolatlanganligi; Q.ning madaniyat bilan boğliqligi (jamiyat a'zolari yuqori darajada madaniyatli, jumladan, huquqiy madaniyatli bölgandagina Q.ka erişiş mumkin); Q.ning maqsadga muvofiqligi (qonun va qonun osti) hujjatlari davlat va jamiyatning manfaat, maqsadlariga mos kelişi. Bunda maqsadga muvofiqlilik bilan Q. örtasida ziddiyat kelib çiqmasligi zarur).

Qonun va qonunga asoslangan hujjatlarga töla rioya etişni ta'minlovçi vosita va şaroitlar Q.ning kafolatlari hisoblanadi. Bunday kafolatlarning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, taşkiliy, mafkuraviy, maxsus yuridik jihatlari bor. Jamiyatning iqtisodiy riuvojlaniş darajasi, turli şakldagi mulkçilik. jamiyatdagi iqtisodiy erkinliklar Q.ning ijtimoiy-iqtisodiy kafolati böladi. Siyosiy hurfikrlilik, köppartiyaviylik, davlat tuzumining demokratik tamoyillarga mosligi Q.ning siyosiy kafolatini belgilaydi. Qonun va qonunga asoslangan hujjatlarni tatbiq etiş va ularning nazoratini ta'minlovçi samarali mexanizmning mavjudligi Q.ning taşkiliy kafolatidan darak beradi. Aholining huquqiy ongi darajasi, axloqiy tarbiyasi Q.ka mafkuraviy kafolat beradi. Q.ning ta'minlanişi uçun amaldagi qonunçilikda mavjud usul va vositalar maxsus yuridik kafolat vazifasini bajaradi.

Jamiyatda Q. amalda bölgan holdagina huquqiy tartibot örnatiladi.

Olim Xusanooyev.