Qopqon
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 242-b. — ziyouz.com
Qopqon — yovvoyi hayvonlar va quşlarni ovlaş (ilintiriş) uçun möljallangan moslama, qurilma va apparatlar. Ikki turi: odam iştirok etadigan va etmaydigan (avtomatik) turlari bor. Odam iştirok etadigan Q.lar turli-tuman törlar, tortma sirtmoqlar, matraplar, qopqoği arqon yordamida tortib olinadigan çuqurlar va b.dan iborat. Bular asosan hayvonlar va quşlarni tirik tutiş uçun işlatiladi. Odam iştirok etmaydigan («avtomatik») Q.lar jumlasiga tuzoqlar, sirtmoqlar, prujinali moslama va qurilmalar, tarang tortilğan çilvirga tegib ketilganda öz-özidan otiladigan öq-yoylar, ustiga omonatgina xaşak yopib qöyiladigan çuqurlar, içiga hayvon kirganda eşigi «öz-özidan» yopilib qoladigan uzunçoq yaşiklar va b. kiradi. Siçqon va kalamuşlar uçun möljallangan prujinali qisuvçi Q.lar keng tarqalgan. Ayrim Q.lar odam uçun ham xavfli bölişi mumkin. Özbekistonda tulki, tönğiz, quyon, börsiq, kaklik, bedana va b. uçun Q. va tuzoqlar qöyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОПҚОН — ёввойи ҳайвонлар ва қушларни овлаш (илинтириш) учун мўлжалланган мослама, қурилма ва аппаратлар. Икки тури: одам иштирок этадиган ва этмайдиган (автоматик) турлари бор. Одам иштирок этадиган Қ.лар турли-туман тўрлар, тортма сиртмоқлар, матраплар, қопқоғи арқон ёрдамида тортиб олинадиган чуқурлар ва б.дан иборат. Булар асосан ҳайвонлар ва қушларни тирик тутиш учун ишлатилади. Одам иштирок этмайдиган («автоматик») Қ.лар жумласига тузоқлар, сиртмоқлар, пружинали мослама ва қурилмалар, таранг тортилған чилвирга тегиб кетилганда ўз-ўзидан отиладиган ўқ-ёйлар, устига омонатгина хашак ёпиб қўйиладиган чуқурлар, ичига ҳайвон кирганда эшиги «ўз-ўзидан» ёпилиб қоладиган узунчоқ яшиклар ва б. киради. Сичқон ва каламушлар учун мўлжалланган пружинали қисувчи Қ.лар кенг тарқалган. Айрим Қ.лар одам учун ҳам хавфли бўлиши мумкин. Ўзбекистонда тулки, тўнғиз, қуён, бўрсиқ, каклик, бедана ва б. учун Қ. ва тузоқлар қўйилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.