Qoqi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 326-b. — ziyouz.com
Qoqi — murakkabguldoşlarga mansub köp yillik sut şirali ösimlik turkumi. Böyi 10—40 sm, barglari ildiz böğzidan çiqqan, lansetsimon, köpinça töpbarg hosil qiladi. Gullari sariq, savatçaga yiğilgan. Mevasi pistaça. Apreldan iyulgaça gullab, meva tugadi. Özbekistonning deyarli barça viloyatlarida tarqalgan. Yöl yoqalari, ariq böylari, boğlar, toğli joylar va dalalarda uçraydi. Toğ qoqi, dorivor qoqi (momaqaymoq), şoxsiz qoqi, kallakdor qoqi va b. turlari bor. Ildizida inulin töplanadi. Barglari sabzavot sifatida işlatiladi. Q.ning ildizidan tayyorlangan ekstrakt yoki poroşok iştaha oçuvçi, ovqat hazm qilişni yaxşilovçi hamda öt haydovçi dori sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОҚИ — мураккабгулдошларга мансуб кўп йиллик сут ширали ўсимлик туркуми. Бўйи 10—40 см, барглари илдиз бўғзидан чиққан, ланцетсимон, кўпинча тўпбарг ҳосил қилади. Гуллари сариқ, саватчага йиғилган. Меваси пистача. Апрелдан июлгача гуллаб, мева тугади. Ўзбекистоннинг деярли барча вилоятларида тарқалган. Йўл ёқалари, ариқ бўйлари, боғлар, тоғли жойлар ва далаларда учрайди. Тоғ қоқи, доривор қоқи (момақаймоқ), шохсиз қоқи, каллакдор қоқи ва б. турлари бор. Илдизида инулин тўпланади. Барглари сабзавот сифатида ишлатилади. Қ.нинг илдизидан тайёрланган экстракт ёки порошок иштаҳа очувчи, овқат ҳазм қилишни яхшиловчи ҳамда ўт ҳайдовчи дори сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.