Qöqon teatri
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 469–470-b. — ziyouz.com
Qöqon teatri QÖQON TEATRI, Hamza nomidagi Qöqon şahar musiqali drama teatri — Özbekistondagi köhna teatrlardan biri. 1919 y. Hamza taşabbusi bilan taşkil topgan. 1920 y. okrug teatriga, 1924 y.dan davlat teatriga aylantirilgan. Repertuari, asosan, Hamza asarlari: «Boy ila xizmatçi», «Tuhmatçilar jazosi», «Kim töğri», «Zaharli hayot» hamda M.Uy-ğurning «Turkiston tabibi», N.Gogolning «Uylaniş» spektakllaridan ibo-rat bölgan. 1929 y. teatrga Hamza nomi berilgan. 1931 y.dan teatr qayta taşkil qilinib, drama va musiqali spektakllar qöya boşlagan. «Zafar» (U.No-sir), «Şohi sözana», «Oğriq tişlar» (A.Qahhor), «Revizor» (N.Go-gol), «Ikki boyga bir malay» (K.Goldoni), «Momaqaldiroq» (A.Os-trovskiy) kabi dramatik, «Layli va Majnun» (Xurşid; T.Sodiqov, N.Mironov musiqasi), «Farhod va Şirin» (Xurşid; V.Uspenskiy, G.Muşel), «Nurxon» (K.Yaşin; T.Jalilov, G.Sobitov) singari musiqali asarlar bilan repertuari boyi-tilgan. 1961 y.dan drama teatri deb yuritila boşlagan. 1978 y.dan hoz. nomda. L.Sarimsoqova, M.Ahmedov, S. Ahmedov, S. Karimova, 3. Mirzatov, M.Qöldoşev, O. Hasanovlar şu teatr sa\nasida ijod qilganlar. Teatr jamoasi 1987 y. yangi zamonaviy binoga köçib ötgan.
Teatr mustaqillik yillarida tomoşabin talabiga mos, yangiça talqinga boy, turfa mavzularni öz içiga olgan spektakllar yaratişda izlandi. «Tohir va Zuhra» (S.Abdulla, T.Ja-lilov), «Ravşan va Zulxumor» (K.Yaşin, T.Islomov), «Jonli tuzoq» (G.Mdivani), «Ufq (S. Ahmad), «Muhabbat qasri», «Qöqonning ön ikki darvozasi», «Başar allomasi» (N.Abdullayev), «Uvaysiy» (H.Abduhakimova), «Hasan Kayfiy» (Ğ.Ğulom asari asosida M.Jörayev), «Boğ» (N.Abbosxon), «Berk köça» (J.Mahmudov) va b. sönggi yillar yaratilgan eng yaxşi spektakllardir.
Teatrning sönggi yillar rivojlanişida dramaturg Nurilla Abdul-layev hamda aktyor Raşidxon Sodiqovlarning xizmatlari katta. Şafoat Rahmatullayeva, Özbekistonda xizmat körsatgan artist Xursanoy Umarova, artistlardan Mahmudjon Yusupov, Dilşod Ahmadillayev, Ravşan Ibrohimov, Bahromjon Rahimov, Yunusali Xalilov, Halimjon Ortiqov, Sabohiddin Ergaşev, Nargiza Ğozi-yeva, Odinaxon Begmatova va b. teatrning yetakçi ijodkorlaridir. Teatrning boş rej.i va boş rassomi Azimjon Azizov.
Eson Örinov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎҚОН ТЕАТРИ, Ҳамза номидаги Қўқон шаҳар мусиқали драма театри — Ўзбекистондаги кўҳна театрлардан бири. 1919 й. Ҳамза ташаббуси билан ташкил топган. 1920 й. округ театрига, 1924 й.дан давлат театрига айлантирилган. Репертуари, асосан, Ҳамза асарлари: «Бой ила хизматчи», «Туҳматчилар жазоси», «Ким тўғри», «Заҳарли ҳаёт» ҳамда М.Уй-ғурнинг «Туркистон табиби», Н.Гоголнинг «Уйланиш» спектаклларидан ибо-рат бўлган. 1929 й. театрга Ҳамза номи берилган. 1931 й.дан театр қайта ташкил қилиниб, драма ва мусиқали спектакллар қўя бошлаган. «Зафар» (У.Но-сир), «Шоҳи сўзана», «Оғриқ тишлар» (А.Қаҳҳор), «Ревизор» (Н.Го-голь), «Икки бойга бир малай» (К.Гольдони), «Момақалдироқ» (А.Ос-тровский) каби драматик, «Лайли ва Мажнун» (Хуршид; Т.Содиқов, Н.Миронов мусиқаси), «Фарҳод ва Ширин» (Хуршид; В.Успенский, Г.Мушель), «Нурхон» (К.Яшин; Т.Жалилов, Г.Собитов) сингари мусиқали асарлар билан репертуари бойи-тилган. 1961 й.дан драма театри деб юритила бошлаган. 1978 й.дан ҳоз. номда. Л.Саримсоқова, М.Аҳмедов, С. Аҳмедов, С. Каримова, 3. Мирзатов, М.Қўлдошев, О. Ҳасановлар шу театр са\насида ижод қилганлар. Театр жамоаси 1987 й. янги замонавий бинога кўчиб ўтган.
Театр мустақиллик йилларида томошабин талабига мос, янгича талқинга бой, турфа мавзуларни ўз ичига олган спектакллар яратишда изланди. «Тоҳир ва Зуҳра» (С.Абдулла, Т.Жа-лилов), «Равшан ва Зулхумор» (К.Яшин, Т.Исломов), «Жонли тузоқ» (Г.Мдивани), «Уфқ (С. Аҳмад), «Муҳаббат қасри», «Қўқоннинг ўн икки дарвозаси», «Башар алломаси» (Н.Абдуллаев), «Увайсий» (Ҳ.Абдуҳакимова), «Ҳасан Кайфий» (Ғ.Ғулом асари асосида М.Жўраев), «Боғ» (Н.Аббосхон), «Берк кўча» (Ж.Маҳмудов) ва б. сўнгги йиллар яратилган энг яхши спектакллардир.
Театрнинг сўнгги йиллар ривожланишида драматург Нурилла Абдул-лаев ҳамда актёр Рашидхон Содиқовларнинг хизматлари катта. Шафоат Раҳматуллаева, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Хурсаной Умарова, артистлардан Маҳмуджон Юсупов, Дилшод Аҳмадиллаев, Равшан Иброҳимов, Баҳромжон Раҳимов, Юнусали Халилов, Ҳалимжон Ортиқов, Сабоҳиддин Эргашев, Наргиза Ғози-ева, Одинахон Бегматова ва б. театрнинг етакчи ижодкорларидир. Театрнинг бош реж.и ва бош рассоми Азимжон Азизов.
Эсон Ўринов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.