Qora-ola qoramol zoti
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 263–264-b. — ziyouz.com
Qora-ola qoramol zoti – sut yönalişidagi qoramol zoti. Rossiyada 18-a.da turli zonalarda urçitilgan mahalliy zotni ostfriz, şved qora-ola va b. şunga öxşaş zotlar bilan çatiştirib çiqarilgan. Uşbu mintaqalarning aksariyatida özining yuqori sifatliligi va raqobatbardoşliligi böyiça r-nlaştirilgan zotlar salmoğida birinçi örinni egallaydi. Jussasi yirik, tanasi uzunroq, terisi qayişqoq, yelini katta. Tusi qora-ola. Buqalarining vazni 850—1000 kg, sigirlariniki 500—650 kg, yangi tuğilgan buzoqlari vazni 32— 40 kg. Sigirlarining sut soğimi 3500—4500 kg (sersut sigirlariniki 15—17 ming kg). Göşt mahsuldorligi yuqori (söyim çiqimi 54—58%). Nov-voslari 15—18 oyligida 480—550 kg gayetadi. Özbekistonga 1882—85 y.larda olib kelingan. 1930— 40 y.lardan boşlab ular sof holda urçitilib, 1939 y.dan ularni köpaytiradigan xöjaliklar taşkil etilgan. Mahalliy mollar bilan çatiştirişning dastlabki bosqiçlarida «Toşkent atrofi qora-ola» tusli mollarning mahsuldor podalari şakllantirilgan. Bu zotni takomillaştiriş ijobiy natijalar berdi va Toşkent, Farğona, Samarqand va b. viloyat xöjaliklarida tez tarqaldi hamda r-nlaştirilgan zot deb qabul qilindi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРА-ОЛА ҚОРАМОЛ ЗОТИ – сут йўналишидаги қорамол зоти. Россияда 18-а.да турли зоналарда урчитилган маҳаллий зотни остфриз, швед қора-ола ва б. шунга ўхшаш зотлар билан чатиштириб чиқарилган. Ушбу минтақаларнинг аксариятида ўзининг юқори сифатлилиги ва рақобатбардошлилиги бўйича р-нлаштирилган зотлар салмоғида биринчи ўринни эгаллайди. Жуссаси йирик, танаси узунроқ, териси қайишқоқ, елини катта. Туси қора-ола. Буқаларининг вазни 850—1000 кг, сигирлариники 500—650 кг, янги туғилган бузоқлари вазни 32— 40 кг. Сигирларининг сут соғими 3500—4500 кг (серсут сигирлариники 15—17 минг кг). Гўшт маҳсулдорлиги юқори (сўйим чиқими 54—58%). Нов-вослари 15—18 ойлигида 480—550 кг гаетади. Ўзбекистонга 1882—85 й.ларда олиб келинган. 1930— 40 й.лардан бошлаб улар соф ҳолда урчитилиб, 1939 й.дан уларни кўпайтирадиган хўжаликлар ташкил этилган. Маҳаллий моллар билан чатиштиришнинг дастлабки босқичларида «Тошкент атрофи қора-ола» тусли молларнинг маҳсулдор подалари шакллантирилган. Бу зотни такомиллаштириш ижобий натижалар берди ва Тошкент, Фарғона, Самарқанд ва б. вилоят хўжаликларида тез тарқалди ҳамда р-нлаштирилган зот деб қабул қилинди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.