Qoradaryo
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 254-b. — ziyouz.com
Qoradaryo — Andijon viloyatidagi daryo (boşlaniş qismi Qirğizistonda). Sirdaryoning asosiy irmoklaridan biri. Uz. (Tar daryosi bilan birga) 318 km, havzasining mayd. 28,6 ming km2. Farğona tizmasining jan.-şarqiy va Olay tizmasining şim. yon bağirlaridan boşlanadigan Tar va qorağulja daryolarining qöşilişidan hosil böladi. Kampirravot darasigaça kengligi 0,5 km dan 4—5 km gaça bölgan terrasali vodiyda oqadi. Daryoga ikkita yirik irmoq — Yassi va Qur-şob daryolari kelib qöşiladi. Kampir-ravot qişloği yaqinida vodiy keskin torayib dara hosil qiladi. Söng Q. Farğona vodiysida oqadi. Baliqçi qişloği yaqinida Norin daryosi bilan qöşilib, Sirdaryoni hosil qiladi. Daryoning örtaça yillik suv sarfi Uçtepa yaqinida 136 m3/sek. Şu joyda yillik eng köp suv sarfi 265 m3/sek ga yetgan (1969 y.), eng kam suv sarfi 68,4 m3/sek (1975 y.). Daryo qor va muzlik suvlaridan töyinadi. Yillik oqimining 55% mart — iyul oylariga töğri keladi. Daryo suvining örtaça loyqaligi 1 kg/m3. Ba'zan qişda qisqa muddat qirgoqqa yaqin qismi muzlab muz va şovuş oqişi kuzatiladi. Farğona vodiysiga çiqqanidan söng daryo suvi köplab suğorişga sarflanadi. Katta Farğona kanali, Şahrixonsoy, Andijonsoy va Paxtaobod kanallari Q.dan suv oladi. Daryo suvidan Andijon viloyati va Qirğizistonning Öş viloyati ekin maydonlari suğoriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРАДАРЁ — Андижон вилоятидаги дарё (бошланиш қисми Қирғизистонда). Сирдарёнинг асосий ирмокларидан бири. Уз. (Тар дарёси билан бирга) 318 км, ҳавзасининг майд. 28,6 минг км2. Фарғона тизмасининг жан.-шарқий ва Олай тизмасининг шим. ён бағирларидан бошланадиган Тар ва қорағулжа дарёларининг қўшилишидан ҳосил бўлади. Кампирравот дарасигача кенглиги 0,5 км дан 4—5 км гача бўлган террасали водийда оқади. Дарёга иккита йирик ирмоқ — Ясси ва Қур-шоб дарёлари келиб қўшилади. Кампир-равот қишлоғи яқинида водий кескин торайиб дара ҳосил қилади. Сўнг Қ. Фарғона водийсида оқади. Балиқчи қишлоғи яқинида Норин дарёси билан қўшилиб, Сирдарёни ҳосил қилади. Дарёнинг ўртача йиллик сув сарфи Учтепа яқинида 136 м3/сек. Шу жойда йиллик энг кўп сув сарфи 265 м3/сек га етган (1969 й.), энг кам сув сарфи 68,4 м3/сек (1975 й.). Дарё қор ва музлик сувларидан тўйинади. Йиллик оқимининг 55% март — июль ойларига тўғри келади. Дарё сувининг ўртача лойқалиги 1 кг/м3. Баъзан қишда қисқа муддат қиргоққа яқин қисми музлаб муз ва шовуш оқиши кузатилади. Фарғона водийсига чиққанидан сўнг дарё суви кўплаб суғоришга сарфланади. Катта Фарғона канали, Шаҳрихонсой, Андижонсой ва Пахтаобод каналлари Қ.дан сув олади. Дарё сувидан Андижон вилояти ва Қирғизистоннинг Ўш вилояти экин майдонлари суғорилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.