Qörğon

Qörğon — 1) qum, tuproqdan hosil qilingan sun'iy tepa. Q., köpinça aylana, oval, töğri törtburçak, kvad-rat tarhli, atrofi devor bilan öralib, içini qum, tuproq, şağal bilan töldirib sun'iy hosil qilingan. Q.lar uzoq ötmişda mudofaa maqsadlari uçun xizmat qilgan. Özbekiston hududidagi Tepaqörğon, Çimqörğon, Qumqörğon, Tuproqqörğon, Ğiştqörğon kabi qişloq nomlari şundan; 2) örta asrlarda qalin va baland mudofaa devori bilan örab qurilgan, asosan, bir darvozali şahar qal'a. Tabiiy tepaliklarda, ba'-zan baland supa işlanib ustida bunyod etilgan; 3) baland devor bilan öralgan hovli, atrofi köpinça ekinzorlardan iborat bölgan; 4) qad. qabriston turi (mozorqörğon), Jan.-Şarqiy Osiyoda jasadni quydiriş rasm bölgan xalqlarda marhumning xoki ustiga tulroq taşlangan, şu tarzda tuproq taşla-naverib, q. hosil bölgan. Amerika, Yev-ropa, Şim. Osiyoda yoğoç, toş, loy-tuproqdan maxsus inşootlar qurib dafn etiladigan joylar tayyorlangan, bu inşootlar ustiga tuproq yotqizilgan, goh gumbaz bilan yopilgan. Q.larning bal. 3—6 m, diametri 3— 4m Özbekistonning Namangan viloyatidagi 1—5-alarga mansub Görimiron qörğoni (bal. 1—2 m, diametri 4—6 m)da marhumlar sopol idişlar, temir qurollar bilan dafn etilgan. Bunday qörgonlar Töytepa, Çirçiq, Samarqand viloyatidan hamda Lavandak qabristonidan topilgan.