Qörğontepa
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 442-b. — ziyouz.com
Qörğontepa - Tojikiston Respublikasidagi şahar. Xatlon viloyati markazi. Vaxş vodiysida, Vaxş dar-yosining çap sohilida, örtaça 428 m balandlikda. Duşanba ş.dan 99 km jan. da joylaşgan. T.y. stansiyasi (Q. orqali Termiz — Yovon t.y. ötgan). Aholisi 60,5 ming kişidan ziyod (2001). Yozma manbalar va arxeologik topil-malar tasdiqlaşiça q. kuşonlar davrida (1— 4-a.lar) vujudga kelgan va öşa paytda Levakand deb yuritilgan. Arablar istilosigaça şahar obod bölgan. pul zarb qilingan. 7—8-a. larda şahar xalifalik tarkibida, 13-a. dan möğullar, söng Temuriylar va Şayboniylar tasarrufida bölgan. 16-a.da şahar ança ravnaq topdi. Q.ning hoz. nomi tarixiy manbalarda ilk bor 17-a. dan uçraydi. Şahar yonidagi baland tepalik kuşonlar davridan qolgan qörğon xarobasi deb taxmin qilinadi.
Transformator ta'mirlaş, mexanika, paxta tozalaş, ğişt, sut, pivo, meva-sabzavot konserva, yoğ-moy z-dlari, non, göşt, don mahsulotlari i.ç., maişiy xizmat körsatiş k-tlari, «Tojikatlas» korxonasi, tikuvçilik i.ç. birlaşmasi işlab turibdi. Ped. universiteti, energetika texnikumi, hunar-texnika bilim yurtlari, tib-biyot va pedagogika örta maxsus bilim yurtlari. 12 umumiy ta'lim, musiqa maktablari bor. Şahar markazida ismoil Somoniyga haykal örnatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎРҒОНТЕПА - Тожикистон Республикасидаги шаҳар. Хатлон вилояти маркази. Вахш водийсида, Вахш дар-ёсининг чап соҳилида, ўртача 428 м баландликда. Душанба ш.дан 99 км жан. да жойлашган. Т.й. станцияси (Қ. орқали Термиз — Ёвон т.й. ўтган). Аҳолиси 60,5 минг кишидан зиёд (2001). Ёзма манбалар ва археологик топил-малар тасдиқлашича қ. кушонлар даврида (1— 4-а.лар) вужудга келган ва ўша пайтда Леваканд деб юритилган. Араблар истилосигача шаҳар обод бўлган. пул зарб қилинган. 7—8-а. ларда шаҳар халифалик таркибида, 13-а. дан мўғуллар, сўнг Темурийлар ва Шайбонийлар тасарруфида бўлган. 16-а.да шаҳар анча равнақ топди. Қ.нинг ҳоз. номи тарихий манбаларда илк бор 17-а. дан учрайди. Шаҳар ёнидаги баланд тепалик кушонлар давридан қолган қўрғон харобаси деб тахмин қилинади.
Трансформатор таъмирлаш, механика, пахта тозалаш, ғишт, сут, пиво, мева-сабзавот консерва, ёғ-мой з-длари, нон, гўшт, дон маҳсулотлари и.ч., маиший хизмат кўрсатиш к-тлари, «Тожикатлас» корхонаси, тикувчилик и.ч. бирлашмаси ишлаб турибди. Пед. университети, энергетика техникуми, ҳунар-техника билим юртлари, тиб-биёт ва педагогика ўрта махсус билим юртлари. 12 умумий таълим, мусиқа мактаблари бор. Шаҳар марказида исмоил Сомонийга ҳайкал ўрнатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.