Qorjontov
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 306-b. — ziyouz.com
Qorjontov — Ğarbiy Tyanşan toğ sistemasidagi tizma. Asosan, Qozoğiston Respublikasi Jan. Qozoğiston viloyatida, faqat ğarbiy qismining jan. yon bağri Özbekiston Respublikasining Toşkent viloyatiga kiradi. Jan.-ğarbdan şim.-şarqqa çözilgan. Örtaça balandligi markaziy qismida 2000 m, jan.-ğarbida 700—800 m. Eng baland joyi 2823 m (Mingbuloq çöqqisi). Jan.-ğarbda Q. pasaya borib Qoraçatov qiriga aylanadi. Bu yerda Özbekiston bilan Qozoğiston çegarasida Q.ning eni 30—40 km. Q. şim.-şarqiy yönalişda 90 km davom etib, Ugom tizmasining örta qismiga borib taqaladi. Tizmaning jan.-şarqiy yon bağri qisqa va tikroq, soylar bilan çuqur kesilgan. Şim. garbiy yon bağri Keles daryosining çap irmoqlari bilan kesilgan. Q.ning katta qismi paleozoy davri vulkan jinslari, qumtoş, slanets, konglomeratlardan taşkil topgan. Ba'zi qismlarida devon va toşkömir davrlari ohaktoşlari va dolomitlar tarqalgan bölib, ularda karst relyef şakllari (karrlar, karst voronkalari, şaxtalar, ğorlar) hosil bölgan. Q.ning yon bağirlari har xil ötlar bilan qoplangan. Yon bağirlarini kesib ötgan çuqur vodiylarda qoraqarağayzorlar, 1400—2000 m balandliklarda yonğoqzormevazorlar uçraydi. Q.dan şim.- ğarbda Juzumsoy, Qizilotasoy, Uyasoy, Qorjonsoy, Oqparak, Kökpaksoy va b., jan. va jan.-şa-rqqa Urgutsoy, Qizilsuv, Çilmay-ram, Oqtoş, Ozodboş, Tovoqsoy va b. daryolar oqib tuşadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРЖОНТОВ — Ғарбий Тяньшан тоғ системасидаги тизма. Асосан, Қозоғистон Республикаси Жан. Қозоғистон вилоятида, фақат ғарбий қисмининг жан. ён бағри Ўзбекистон Республикасининг Тошкент вилоятига киради. Жан.-ғарбдан шим.-шарққа чўзилган. Ўртача баландлиги марказий қисмида 2000 м, жан.-ғарбида 700—800 м. Энг баланд жойи 2823 м (Мингбулоқ чўққиси). Жан.-ғарбда Қ. пасая бориб Қорачатов қирига айланади. Бу ерда Ўзбекистон билан Қозоғистон чегарасида Қ.нинг эни 30—40 км. Қ. шим.-шарқий йўналишда 90 км давом этиб, Угом тизмасининг ўрта қисмига бориб тақалади. Тизманинг жан.-шарқий ён бағри қисқа ва тикроқ, сойлар билан чуқур кесилган. Шим. гарбий ён бағри Келес дарёсининг чап ирмоқлари билан кесилган. Қ.нинг катта қисми палеозой даври вулкан жинслари, қумтош, сланец, конгломератлардан ташкил топган. Баъзи қисмларида девон ва тошкўмир даврлари оҳактошлари ва доломитлар тарқалган бўлиб, уларда карст рельеф шакллари (каррлар, карст воронкалари, шахталар, ғорлар) ҳосил бўлган. Қ.нинг ён бағирлари ҳар хил ўтлар билан қопланган. Ён бағирларини кесиб ўтган чуқур водийларда қорақарағайзорлар, 1400—2000 м баландликларда ёнғоқзормевазорлар учрайди. Қ.дан шим.- ғарбда Жузумсой, Қизилотасой, Уясой, Қоржонсой, Оқпарак, Кўкпаксой ва б., жан. ва жан.-ша-рққа Ургутсой, Қизилсув, Чилмай-рам, Оқтош, Озодбош, Товоқсой ва б. дарёлар оқиб тушади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.