Qorovulbozor
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 314–315-b. — ziyouz.com
Qorovulbozor — Buxoro viloyati Qorovulbozor tumanidagi şahar (1981 y.dan; 1958 y.dan şaharça), tuman markazi. T.y. stansiyasi. Viloyat markazi (Buxoro ş.) dan 65 km jan.-şarqda. Buxoro — Qarşi t.y. va avtomobil yöli yonida joylaşgan. Aholisi 9,3 ming kişi (2004). Şahar nomi Qorovulbozor sardobasi nomidan olingan. Mahalliy rivoyatga köra, qad.da sardoba yonida karvonsaroy qurilib, kiçkina bozorça vujudga kelgan. Uning yonidagi tepalikda Buxoro amiri sarbozlarining qorovullik burji bölib, öşa tepalik Qorovultepa, yonidagi bozorça esa qorovulbozor deb atalgan. Yana boşqa bir rivoyat böyiça sardoba yonida qora ötovlar tikilgan Qora ovul vujudga kelgan. Ötovlar oldida paydo bölgan bozor qoraovulbozor deb yuritilgan. Yana bir taxminga köra, Buxoroga qöşni mamlakatlardan kelayotgan savdo karvonlari sardoba yonidagi karvonsaroyda töxtab, ularning mollari amirlikning şu yerdagi bojxona vakillari tomonidan tekşirilgandan söng savdogarlarga poytaxtga kirişga ruxsat etilgan. Ruxsatnoma ololmagan savdogarlar öz mollarini şu yerdagi bozorda sotib yurtlariga jönab ketişgan. Ruxsatnoma olgungaça savdogarlar öz mollarini ma'lum muddat özlari qöriqlagan.
Q.da 30 ga yaqin sanoat, quriliş, transport korxonalari mavjud. 1956 y. la neft va tabiiy gaz konlarining aniqlanişi, 1997 y.da Buxoro (Qorovulbozor) neftni qayta işlaş z-dining işga tuşirilişi, ohak va gips olinişi Q.ning rivojlanişiga omil böldi.
Q.da quriliş taşkilotlari. aksiyadorlik jamiyaglari. texnik jihozlarni yiğiş va butlaş boşqarmasi. MTP, dehqon bozori. novvoyxonalar. savdo. madaniy va maişiy xizmat körsatiş şoxobçalari bor. 5 umumiy ta'lim, bolalar musiqa, sport maktablari, biznes maktabi, kasb-hunar kolleji, madaniyat saroyi, madaniyat uyi, 3 kutubxona, madaniyat va istirohat boği, 2-jahon uruşi qurbonlari xotira yodgorligi mavjud. «Obinur» folklor etnografik dastasi faoliyat körsatadi. «Gözal» sport soğlomlaştiriş majmui, «Delfin» suziş havzasi, markaziy stadion, va b. sport in-şootlari bor. Tuman markaziy kasalxonasi, markaziy poliklinika, tuğruqxona, tez tibbiy yerdam bölimi, dorixonalar aholiga xizmat körsatadi.
Q. da me'moriy yodgorliklardan qal. sardoba inşooti (16-a.) saqlangan.
Ad.: Şodiyev S. Sahrodagi mö'jiza (Qorovulbozor tumani ötmişi va buguni haqida lavhalar), T.. 2000.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРОВУЛБОЗОР — Бухоро вилояти Қоровулбозор туманидаги шаҳар (1981 й.дан; 1958 й.дан шаҳарча), туман маркази. Т.й. станцияси. Вилоят маркази (Бухоро ш.) дан 65 км жан.-шарқда. Бухоро — Қарши т.й. ва автомобиль йўли ёнида жойлашган. Аҳолиси 9,3 минг киши (2004). Шаҳар номи Қоровулбозор сардобаси номидан олинган. Маҳаллий ривоятга кўра, қад.да сардоба ёнида карвонсарой қурилиб, кичкина бозорча вужудга келган. Унинг ёнидаги тепаликда Бухоро амири сарбозларининг қоровуллик буржи бўлиб, ўша тепалик Қоровултепа, ёнидаги бозорча эса қоровулбозор деб аталган. Яна бошқа бир ривоят бўйича сардоба ёнида қора ўтовлар тикилган Қора овул вужудга келган. Ўтовлар олдида пайдо бўлган бозор қораовулбозор деб юритилган. Яна бир тахминга кўра, Бухорога қўшни мамлакатлардан келаётган савдо карвонлари сардоба ёнидаги карвонсаройда тўхтаб, уларнинг моллари амирликнинг шу ердаги божхона вакиллари томонидан текширилгандан сўнг савдогарларга пойтахтга киришга рухсат этилган. Рухсатнома ололмаган савдогарлар ўз молларини шу ердаги бозорда сотиб юртларига жўнаб кетишган. Рухсатнома олгунгача савдогарлар ўз молларини маълум муддат ўзлари қўриқлаган.
Қ.да 30 га яқин саноат, қурилиш, транспорт корхоналари мавжуд. 1956 й. ла нефть ва табиий газ конларининг аниқланиши, 1997 й.да Бухоро (Қоровулбозор) нефтни қайта ишлаш з-дининг ишга туширилиши, оҳак ва гипс олиниши Қ.нинг ривожланишига омил бўлди.
Қ.да қурилиш ташкилотлари. акциядорлик жамияглари. техник жиҳозларни йиғиш ва бутлаш бошқармаси. МТП, деҳқон бозори. новвойхоналар. савдо. маданий ва маиший хизмат кўрсатиш шохобчалари бор. 5 умумий таълим, болалар мусиқа, спорт мактаблари, бизнес мактаби, касб-ҳунар коллежи, маданият саройи, маданият уйи, 3 кутубхона, маданият ва истироҳат боғи, 2-жаҳон уруши қурбонлари хотира ёдгорлиги мавжуд. «Обинур» фольклор этнографик дастаси фаолият кўрсатади. «Гўзал» спорт соғломлаштириш мажмуи, «Дельфин» сузиш ҳавзаси, марказий стадион, ва б. спорт ин-шоотлари бор. Туман марказий касалхонаси, марказий поликлиника, туғруқхона, тез тиббий ердам бўлими, дорихоналар аҳолига хизмат кўрсатади.
Қ. да меъморий ёдгорликлардан қал. сардоба иншооти (16-а.) сақланган.
Ад.: Шодиев С. Саҳродаги мўъжиза (Қоровулбозор тумани ўтмиши ва бугуни ҳақида лавҳалар), Т.. 2000.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.