Qöşdarvoza
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 453-b. — ziyouz.com
Qöşdarvoza — Xiva ş.dagi me'-moriy yodgorlik (20-a. boşlari); Di-şan qal'a'tt şim. darvozasi. Urgançga olib boradigan serqatnov yölda joylaşgan. Darvoza 2 (qöş) ravoqqa örnatilgan (nomi şundan). Q.ning umumiy tarhi törtburçak (25x17 m, bal. 9,45 m, yölak ravoğining kengligi 4,2 m), 4 ta gumbaz bilan yopilgan. Uning ğarbiga bir uzun va şarqiga 2 yordamçi (qorovulxona, bojxona vazifalarini bajargan) xonalar (yassi tomli) tutaşgan; ularga alohida eşik orqali kiriladi. Inşootning old (şim.) va orqa (jan.) tarafi bir xil me'moriy yeçimga ega. Ravoqlar ora-liği va çetlarida 3 ta minorasimon burjlar mavjud, ularga enli va in-giçka sirkori halqa-belboğlar işlangan; burjlar özaro kungurali ravoqlar qatori bilan boğlangan. Darvozaning eng yuqorisi burjlarning moviy gumbazçalari va ravoqlarning kunguralari bilan nihoyalangan. Darvo-za tarzlarining çetki qismlari sodda, ularda yassi ravoqlar va yordamçi xonalarning eşiklarigina mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎШДАРВОЗА — Хива ш.даги меъ-морий ёдгорлик (20-а. бошлари); Ди-шан қалъаътт шим. дарвозаси. Урганчга олиб борадиган серқатнов йўлда жойлашган. Дарвоза 2 (қўш) равоққа ўрнатилган (номи шундан). Қ.нинг умумий тарҳи тўртбурчак (25x17 м, бал. 9,45 м, йўлак равоғининг кенглиги 4,2 м), 4 та гумбаз билан ёпилган. Унинг ғарбига бир узун ва шарқига 2 ёрдамчи (қоровулхона, божхона вазифаларини бажарган) хоналар (ясси томли) туташган; уларга алоҳида эшик орқали кирилади. Иншоотнинг олд (шим.) ва орқа (жан.) тарафи бир хил меъморий ечимга эга. Равоқлар ора-лиғи ва четларида 3 та минорасимон буржлар мавжуд, уларга энли ва ин-гичка сиркори ҳалқа-белбоғлар ишланган; буржлар ўзаро кунгурали равоқлар қатори билан боғланган. Дарвозанинг энг юқориси буржларнинг мовий гумбазчалари ва равоқларнинг кунгуралари билан ниҳояланган. Дарво-за тарзларининг четки қисмлари содда, уларда ясси равоқлар ва ёрдамчи хоналарнинг эшикларигина мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.