Qöşdumlilar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 453-b. — ziyouz.com
Qöşdumlilar — tuban birlamçi qanotsiz haşarotlar turqumi. 200 ga yaqin turi ma'lum. Afrika, Jan. Amerika, Rossiyaning Yev-ropa qismi örta mintaqasi, Ukraina, Kavkaz, Örta Osiyo va b. joylarda tarqalgan. Tanasi oq yoki sar-giş, bir neça mm dan 50 mm gaça. Boşi yumaloq, möylovlari uzun, közi yöq, oğiz apparati kemi- Oddiy ikkita ayrisimon ösimtasi (ayrimlarida köp böğimli, uzun; ba'zilarida ombirsimon) böladi. q. nam tuproqda va çiriyotgan ösimlik qoddiqlari orasida yaşaydi. Köpçiligi yirtqiç, ba'zilari hayyun qoldiqlari va b. bilan oziqlanadi. Liçinkasi metamorfozsiz rivojlanadi. Örta Osiyo faunasida Q.ning bir neça turi, jumladan, eng yirik Q. — yapiks duks (uz. 40 m dan kattaroq) uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎШДУМЛИЛАР — тубан бирламчи қанотсиз ҳашаротлар турқуми. 200 га яқин тури маълум. Африка, Жан. Америка, Россиянинг Ев-ропа қисми ўрта минтақаси, Украина, Кавказ, Ўрта Осиё ва б. жойларда тарқалган. Танаси оқ ёки сар-гиш, бир неча мм дан 50 мм гача. Боши юмалоқ, мўйловлари узун, кўзи йўқ, оғиз аппарати кеми- Оддий иккита айрисимон ўсимтаси (айримларида кўп бўғимли, узун; баъзиларида омбирсимон) бўлади. қ. нам тупроқда ва чириётган ўсимлик қоддиқлари орасида яшайди. Кўпчилиги йиртқич, баъзилари ҳайюн қолдиқлари ва б. билан озиқланади. Личинкаси метаморфозсиз ривожланади. Ўрта Осиё фаунасида Қ.нинг бир неча тури, жумладан, энг йирик Қ. — япикс дукс (уз. 40 м дан каттароқ) учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.