Qöşin
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 456-b. — ziyouz.com
Qöşin — uruş xavfi tuğilganda yoki harbiy yuriş oldidan şahar, viloyatlarda töplangan harbiy qism, laşkar; keng ma'noda — köp sonli harbiy qism (korpus, armiya). 13— 14-a.lardan e'tiboran turkiy tillar-da, xususan, özbek adabiy tilida qoşuntarzida qöllanila boşlagan. Çingiziylar harbiy istilohlari tizimidan harbiy qism, tuzilma ma'nosida örin olgan. Temuriylar davrida ming yoki undan oz jangçilardan iborat askariy guruh Q. deb nomlangan. Nizomiddin Şomiyning ta'kidlaşiça, bir örinda Amir temur 200 kişidan 4 ta Q. tuzişni buyurgan. Yana bir joyda 600 askardan 7 ta Q. tuzilganligi aytib ötilgan. Abdurazzoq Samarqandiy «Matla'i sa'dayn va majmai bahrayn» asarida 1405 y. voqealarini tasvirlaganida Mironşoh Mirzoning öğli Umar Mirzo har biri 500 otliqdan taşkil topgan 47 Q.ni körikdan ötkazganini qayd etadi. Keyingi davrlarga kelib Q. yuqorida qayd etilgan atamalarning deyarli barçasini harbiy terminlar tizimidan siqib çiqargan va armiya ma'nosini ifodalaş uçun işlatilgan.
«Q.» atamasi zamonaviy qurolli kuçlar turlari, Q. turlari, maxsus Q.lar, şuningdek, operativ va hududiy birlaşmalarning harbiy kuç va vositalarining umumlaşgan nomlarini ifodalaş uçun qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎШИН — уруш хавфи туғилганда ёки ҳарбий юриш олдидан шаҳар, вилоятларда тўпланган ҳарбий қисм, лашкар; кенг маънода — кўп сонли ҳарбий қисм (корпус, армия). 13— 14-а.лардан эътиборан туркий тиллар-да, хусусан, ўзбек адабий тилида қошунтарзида қўлланила бошлаган. Чингизийлар ҳарбий истилоҳлари тизимидан ҳарбий қисм, тузилма маъносида ўрин олган. Темурийлар даврида минг ёки ундан оз жангчилардан иборат аскарий гуруҳ Қ. деб номланган. Низомиддин Шомийнинг таъкидлашича, бир ўринда Амир темур 200 кишидан 4 та Қ. тузишни буюрган. Яна бир жойда 600 аскардан 7 та Қ. тузилганлиги айтиб ўтилган. Абдураззоқ Самарқандий «Матлаъи саъдайн ва мажмаи баҳрайн» асарида 1405 й. воқеаларини тасвирлаганида Мироншоҳ Мирзонинг ўғли Умар Мирзо ҳар бири 500 отлиқдан ташкил топган 47 Қ.ни кўрикдан ўтказганини қайд этади. Кейинги даврларга келиб Қ. юқорида қайд этилган атамаларнинг деярли барчасини ҳарбий терминлар тизимидан сиқиб чиқарган ва армия маъносини ифодалаш учун ишлатилган.
«Қ.» атамаси замонавий қуролли кучлар турлари, Қ. турлари, махсус Қ.лар, шунингдек, оператив ва ҳудудий бирлашмаларнинг ҳарбий куч ва воситаларининг умумлашган номларини ифодалаш учун қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.