Qöşmadrasa
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 461–462-b. — ziyouz.com
Qöşmadrasa - Buxorodagi köş (muqobila) uslubida bunyod etilgan me'moriy yodgorlik; qad. köçaning ikki yonini egallagan Abdullaxon madrasasi (1588—90) va Modarixon madrasasi (1566—1567)dan iborat majmua. Ikkala binoning boş tarzlari bir mujassamot öqi böylab bir-biriga qaratib qurilgan; majmua uçun ajratilgan joydan mohirona foydala-nilgan. Abdullaxon madrasasining tarhi törtburçak bölgan holda jan. tomoni qisman içkariga kirgan, ğarbiy va şim. tomonlarida taşqa-rilariga turtib çiqqan börtiq qismlari mavjud; börtiq qismlarining örtasida hovli bölib, u 2 qavatli («yoruğli») va gumbazlidir (gumbaz «Ablullaxon fonusi» deb yuritiladi). Modarixon madrasasidan ötgan mujas-samot öqi darvozaxonaning orqasida sinib davom etadi. Bu madrasani qibla tarafga qaratib quriş zaruratidan kelib çiqqan. Abdullaxon madrasasida ham masjid qiblaga qaratiş zaru-ratidan madrasaning umumiy tarhiga nisbatan burçak ostida qurilgan. Q. Örta Osiyoning noyob me'moriy majmualari qatoriga kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎШМАДРАСА - Бухородаги кўш (муқобила) услубида бунёд этилган меъморий ёдгорлик; қад. кўчанинг икки ёнини эгаллаган Абдуллахон мадрасаси (1588—90) ва Модарихон мадрасаси (1566—1567)дан иборат мажмуа. Иккала бинонинг бош тарзлари бир мужассамот ўқи бўйлаб бир-бирига қаратиб қурилган; мажмуа учун ажратилган жойдан моҳирона фойдала-нилган. Абдуллахон мадрасасининг тарҳи тўртбурчак бўлган ҳолда жан. томони қисман ичкарига кирган, ғарбий ва шим. томонларида ташқа-риларига туртиб чиққан бўртиқ қисмлари мавжуд; бўртиқ қисмларининг ўртасида ҳовли бўлиб, у 2 қаватли («ёруғли») ва гумбазлидир (гумбаз «Аблуллахон фонуси» деб юритилади). Модарихон мадрасасидан ўтган мужас-самот ўқи дарвозахонанинг орқасида синиб давом этади. Бу мадрасани қибла тарафга қаратиб қуриш заруратидан келиб чиққан. Абдуллахон мадрасасида ҳам масжид қиблага қаратиш зару-ратидан мадрасанинг умумий тарҳига нисбатан бурчак остида қурилган. Қ. Ўрта Осиёнинг ноёб меъморий мажмуалари қаторига киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.