Qöşnay
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 462-b. — ziyouz.com
Qöşnay — özbek, tojik va b. Şarq xalqlarida tarqalgan puflama tilçali musiqa çolğusi. Bir-biriga özaro boğlangan ikkita bir xil garov qamişdan işlanadi. Nayçalarning uz. 250—300 mm, diametri 14—16 mm atrofida böladi. Puflaş uçun uçining tösiq qismida tilça oçiladi. Tilçalarning tebranayotgan qismlarini qisqartiriş va uzaytiriş uçun ipdan halqasi va uning pastida 7—8 barmoq teşikçasi mavjud. Diapazoni 1,5—2 oktavaga yetadi. Kuçli, yoqimli tovuşga ega. Hozirda an'a-naviy çolğu ijroçiligida asosan Farğona-Toşkent va Xorazm vohalarida, şuningdek, xalq çolgulari orkestri tarkibida qöllaniladi.
Ahmadjon qöşnay Umurzoqov, Ziyomiddin Şokirov kabi Qçilar ötgan. Hozirda M.Matyoqubov, Y.Tojiyev, N.Röziyev kabi sozandalar faoliyat körsatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎШНАЙ — ўзбек, тожик ва б. Шарқ халқларида тарқалган пуфлама тилчали мусиқа чолғуси. Бир-бирига ўзаро боғланган иккита бир хил гаров қамишдан ишланади. Найчаларнинг уз. 250—300 мм, диаметри 14—16 мм атрофида бўлади. Пуфлаш учун учининг тўсиқ қисмида тилча очилади. Тилчаларнинг тебранаётган қисмларини қисқартириш ва узайтириш учун ипдан ҳалқаси ва унинг пастида 7—8 бармоқ тешикчаси мавжуд. Диапазони 1,5—2 октавага етади. Кучли, ёқимли товушга эга. Ҳозирда анъа-навий чолғу ижрочилигида асосан Фарғона-Тошкент ва Хоразм воҳаларида, шунингдек, халқ чолгулари оркестри таркибида қўлланилади.
Аҳмаджон қўшнай Умурзоқов, Зиёмиддин Шокиров каби Қчилар ўтган. Ҳозирда М.Матёқубов, Й.Тожиев, Н.Рўзиев каби созандалар фаолият кўрсатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.