Qosim Ali Çehrakuşoy
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 316–317-b. — ziyouz.com
Qosim Ali Çehrakuşoy QOSIM ALI (yoki Qosim ibn Ali) Çehrakuşoy (15-a. 2-yarmi Hirot — 16-a. 30-y.lar, Seiston) — musavvir, xattot va olim; Hirot miniatyura maktabining yirik vakili. Kamoliddin Beh-zodnit eng yaqin şogirdi. Alişer Navoiyning şaxsiy kutubxonasida tarbiya topgan va ijod qilgan, Sulton Husayn Mirzo hukmronligi davri (1469—1506)da saroy kutubxonasida işlagan. Hirotni 1510 y.da Şoh ismoil Safaviy egallagaç, musavvir Seistonga ketib, u yerda mudarrislik maktubi saqlangan (Kalkuttadagi Osiyo jamiyati kutubxonasida, Hin-diston). Q.A.ning «Alişer Navoiy va Sulton Muhammad Mirzo» asari maşhur (Muraqqa'da, Istanbuldagi Töpqopu muzeyida); Navoiyning «Xamsa» (şahzoda Badiuzzamon Mirzo uçun tayyorlangan nusxasi, Oksforddagi Bodli kutubxonasida, Buyuk Bri-taniya), Nizomiy Ganjaviyning «Xamsa» dostonlari (Britaniya muzeyida, London) va b. qölyozmalarni nafis mö'jaz rasmlar bilan bezagan; rasmlar rangga boyligi, tiniqligi, kişilarning öziga xos xususiyatlarini körsa-tişga intilganligi bilan diqqatga sazovor. Ularda «Amali faqir Ali», «Amali Qosim Ali», «Savarruhu qosim Ali» kabi yozuvlar bilan qaysi musavvir işi ekanligi qayd etilgan. Q.A. haqida tarixçilardan Ğiyosiddin Xondamir, Mirzo Muhammad Haydar, Qozi Ahmad Qumiy va b.ning asarlarida ma'lumotlar bayon etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОСИМ АЛИ (ёки Қосим ибн Али) Чеҳракушой (15-а. 2-ярми Ҳирот — 16-а. 30-й.лар, Сеистон) — мусаввир, хаттот ва олим; Ҳирот миниатюра мактабининг йирик вакили. Камолиддин Беҳ-зоднит энг яқин шогирди. Алишер Навоийнинг шахсий кутубхонасида тарбия топган ва ижод қилган, Султон Ҳусайн Мирзо ҳукмронлиги даври (1469—1506)да сарой кутубхонасида ишлаган. Ҳиротни 1510 й.да Шоҳ исмоил Сафавий эгаллагач, мусаввир Сеистонга кетиб, у ерда мударрислик мактуби сақланган (Калькуттадаги Осиё жамияти кутубхонасида, Ҳин-дистон). Қ.А.нинг «Алишер Навоий ва Султон Муҳаммад Мирзо» асари машҳур (Мураққаъда, Истанбулдаги Тўпқопу музейида); Навоийнинг «Хамса» (шаҳзода Бадиуззамон Мирзо учун тайёрланган нусхаси, Оксфорддаги Бодли кутубхонасида, Буюк Бри-тания), Низомий Ганжавийнинг «Хамса» достонлари (Британия музейида, Лондон) ва б. қўлёзмаларни нафис мўъжаз расмлар билан безаган; расмлар рангга бойлиги, тиниқлиги, кишиларнинг ўзига хос хусусиятларини кўрса-тишга интилганлиги билан диққатга сазовор. Уларда «Амали фақир Али», «Амали Қосим Али», «Саварруҳу қосим Али» каби ёзувлар билан қайси мусаввир иши эканлиги қайд этилган. Қ.А. ҳақида тарихчилардан Ғиёсиддин Хондамир, Мирзо Муҳаммад Ҳайдар, Қози Аҳмад Қумий ва б.нинг асарларида маълумотлар баён этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.