Qosim Şayx
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 317-b. — ziyouz.com
Qosim Şayx QOSIM ŞAYX, Şayxi Azizon (16- a. boşi — Karmana — 1578) — tasavvuf tariqatining yirik namoyandasi, şayx. Abdullaxon II ning piri. Q.ş. tasavvufning jahriya sulukiga mansub. Uning kamolga yetişida Şayx Xudoydod Valiyning ta'siri katta bölgan.
Şayboniylar sulolasining vakillari Iskandarxon, uning ötli Abdullaxon II va ukasi Rustam Bahodirxon ibn Jonibek Sulton va b.ga Q.ş.ning ta'siri kuçli bölgan. «Abdullanoma» asarida yozilişiça, Q.ş. şayboniy sultonlar örtasidagi özaro uruşlarni töxtatib, Turkistonni yagona davlatga birlaştiriş ğoyasini oldinga surgan hamda bu yölda qat'iy siyosat yuritayotgan Abdullaxon II ni faol qöllab-quvvatlagan. U şayboniy sultonlarni bir neça marta özaro yaraştirgan va sulh tuzişga erişgan (1554, 1558, 1569 va b.). Abdullaxon II hokimiyat tepasiga kelgaç (1557), Karmanada şayx uçun muhtaşam xonaqoh qurdirgan (1558).
Zamondoşlari tomonidan Q.ş. ga «Hazrati Eşon», «Qutb ul-avliyo», «Şayxi Azizon» kabi unvonlar berilgan.
Manba.: Hofiz Taniş Al-Buxoriy, Abdullanoma, 1—2-kitoblar, T., 1999— 2000; Hasanxoja Nisoriy Muzakkiri ahbob, T., 1993.
Ad.: Inoyatov S, Törayev H., Saidov M ., Qosim Şayx Azizon, T., 2000.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОСИМ ШАЙХ, Шайхи Азизон (16- а. боши — Кармана — 1578) — тасаввуф тариқатининг йирик намояндаси, шайх. Абдуллахон II нинг пири. Қ.ш. тасаввуфнинг жаҳрия сулукига мансуб. Унинг камолга етишида Шайх Худойдод Валийнинг таъсири катта бўлган.
Шайбонийлар сулоласининг вакиллари Искандархон, унинг ўтли Абдуллахон II ва укаси Рустам Баҳодирхон ибн Жонибек Султон ва б.га Қ.ш.нинг таъсири кучли бўлган. «Абдулланома» асарида ёзилишича, Қ.ш. шайбоний султонлар ўртасидаги ўзаро урушларни тўхтатиб, Туркистонни ягона давлатга бирлаштириш ғоясини олдинга сурган ҳамда бу йўлда қатъий сиёсат юритаётган Абдуллахон II ни фаол қўллаб-қувватлаган. У шайбоний султонларни бир неча марта ўзаро яраштирган ва сулҳ тузишга эришган (1554, 1558, 1569 ва б.). Абдуллахон II ҳокимият тепасига келгач (1557), Карманада шайх учун муҳташам хонақоҳ қурдирган (1558).
Замондошлари томонидан Қ.ш. га «Ҳазрати Эшон», «Қутб ул-авлиё», «Шайхи Азизон» каби унвонлар берилган.
Манба.: Ҳофиз Таниш Ал-Бухорий, Абдулланома, 1—2-китоблар, Т., 1999— 2000; Ҳасанхожа Нисорий Музаккири аҳбоб, Т., 1993.
Ад.: Иноятов С, Тўраев Ҳ., Саидов М ., Қосим Шайх Азизон, Т., 2000.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.