Qovunçitepa

Qovunçitepa — arxeologik yodgorlik (mil. av. 6-a. — mil. 8-a. va 15— 16-a.larga oid şahar xarobasi). Toşkent viloyatining Yangiyöl ş.dagi Kurkuldak kanalining çap sohilida joylaşgan. Arxeolog G.V.Grigoryev qaziş işlari olib borgan (1934— 37), bu yerdan kulolçilik va quriliş muhandisligiga mansub buyumlar topilgan. Keyinçalik Özbekiston FA Arxeologiya in-ti (Yu.F.Buryakov rahbarligida) tomonidan örganilgan (1970, 1976, 1978). Mayd. 25 ga. Q. baland ark (50x50 m), töğri törtburçakli şahriston (150x100 m) va raboddan iborat. Madaniy qatlamlar (4— 12,5 m qalinlikda) Burganli madaniyati va Qovunçi madaniyatiga oid me'morlikquriliş qoldiqlaridan taşkil topgan. Arkning ostki qatlamlarida yertölalar, kulxona, qölda yasalgan dağal sopol idişlar Burganli davri (mil. av. 6—3- a.larga)ga tegişlidir. Qaziş natijasida tubi yumaloq, tumşuqli qozonlar, yarim yumaloq toğoraçalar, yuza kosalar, tubi tekis xumçalar topilgan. Ayrim idişlarga qizil, jigarrang angob bilan keng çiziq yoki romb şaklida naqşlar berilgan. Qovunçi davri 2 bosqiçga bölingan. Mil. av. 2-a. — mil. 2-a.da xom ğişt va paxsadan istehkom hamda turar joy binolari qurilgan. Mil. 3—8-a. larda şahar va rabodda hayot ança rivojlangan. Moddiy madaniyatga Sirdaryoning quyi qismida yaşagan qad. aholining madaniyati katta ta'sir qilgan. 8-a.ning 1-yarmida arablarning Çoçga qilgan bosqinçiligidan söng Q. taşlandiq holga kelgan. 15—16-a.ga kelib, unda hayot qayta tiklangan.